Skírnir

						Skírnir                                    Ritfregnir                                           215

létt bein, en tiltölulega mikið kjöt. Margt merkilegt kemur út úr

rannsóknum höf., sem hér yrði of langt mál upp að telja.

Höf. hefir m. a. gert samanburð á íslenzku fé og skozka fénu,

«g sýnir sá samanburður greinilega, hve langt við stöndum öðrum

þjóðum að baki í sauðfjárrækt: Vöðvamagnið á íslenzka fénu er

tiltölulega lítið, samanborið við beinastærðina, fitan safnast aðal-

lega í innýflum ísl. fjárins, í stað þess að vera jafndreifð innan um

vöðva, og er mjög lítil á lærunum samanborið við brezka féð. Yfir-

leitt er sýnilegt, að holdafar íslenzka fjársins, er ekki eins og það

þarf að vera til þess að það geti gefið arð, sem sé sambærilegur

við erlendar ræktaðar sauðfjártegundir. Sýnilegt er af mælingum

höfundarins á skozkum kynblendingum, að margt af því, sem ísl.

fénu er áfátt um, ætti að mega bæta með réttri kynblöndun og

liggur hér mikið og merkilegt verkefni fyrir íslenzkan landbúnað,

sem höf. hefir allra manna mesta þekkingu til að leysa. Hann hefir

lagt mikla vinnu og nákvæmni í þessar mælingar sínar, sem er vís-

mdalegur grundvöllur undir hagnýtri sauðf járrækt, en þó að rann-

sóknirnar séu gerðar á brezku fé er auðsætt, að höf. hefir ávallt

haft íslenzka féð í huga, enda gert sérstakar rannsóknir á því til

samanburðar.

Höf. þessa rits er sennilega bezt menntaður í landbúnaði allra

hérlendra manna og kunnur fyrir dugnað sinn. Er vonandi að

stjórnarvöldin gefi þjóðinni tækifæri til að njóta krafta hans með

Pví að  skapa honum nauðsynleg vinnuskilyrði.

Níels Dungal.

Skagfirzk fræSi: Ásbirningar eftir Magnús Jónsson. Sögufélag

Skagfirðinga 1939.

Þetta er fyrsta bindið af riti þvi, Skagfirzkum fræðum, er Sögu-

íélag Skagfirðinga hefir nú með höndum útgáfu á. Á það að verða

1 þrem bindum. Þetta bindi fjallar um meginatburði Sturlunga-

aldarinnar til ársins 1246 og lýkur með dauða þeirra feðga, Brands

Kolbeinssonar og Kolbeins Arnórssonar kaldaljóss, því að Ásbirn-

lligarnir koma oftast að einhverju leyti við stóratburðina, og oft

standa þeir í fylkingarbrjósti, þar sem bardagahitinn er mestur.

Asbirningar eru eins og Sturlungar hálfgerðir nýgræðingar meðal

nöfðingjaættanna. Praman af ber lítið á þeim, en þeir vinna sig

smátt og smátt upp. Þeir eru ekki af ættum hinna fornu goðorðs-

^anna og ekki taldir sérlega ættgöfgir, fyrr en að nýju höfðingja-

Wóði er veitt inn í ættina. Samt ráða þeir á dögum Kolbeins Tuma-

sonar yfir meztum hluta Skagafjarðarsýslu og Húnavatnssýslu,

°S Kolbeinn ungi virðist eftir Örlygstaðabardaga hafa allan Norð-

lendingafjórðung undir sér, auk þess sem hann hafði mikil ítök í

^estfirðingafjórðungi. Ásbirningarnir, Kolbeinn Tumason, Arnór

*róðir hans og Kolbeinn ungi, eru ljóst dæmi þess, hvaða hæfileik-