Skírnir

						224                                           Ritfregnir                                    Skírnir

hafði í honum festst í æsku. Er allt skilmerkilega og málamannlega

rakið hjá höf., þó auðvitað verði að taka nokkuð með augum trúar-

innar á ættartölum, sem raktar eru til Auðar djúpúðgu og annarra

stórlaxa íslenzkrar fornaldar. Bókin er auk þess nytsamleg fyrir

oss á annan veg, því að henni fylgir góð lýsing á landi og þjóð, sögu

hennar, framförum og nútíðarástandi, og þó nú sé í bili ekki mæl-

andi við heiminn af skynsamlegu viti, verður að vona, að hann

komist einhvern tíma áður en Iýkur svo í Iag, að hann Ieggi eyrun

við öðru en fallbyssudrunum og áróðursfréttum, og þá mun slík

bók gera okkur sitt gagn. Höf. hefir komið hingað til lands og þá

viðað að sér fróðleik þeim um land vort, sem hann býður lesend-

um, og enda þótt ekkert af því byggist á sjálfstæðri rannsókn, hef-

ir hann þó tekið rétt eftir og fer rétt með, en það gera ekki allir,

sem eftir öðrum fara. Villur eru svo að segja engar um íslenzk

málefni, og einkennilegt er það, að þegar ófróðleiks gætir um menn

í bókinni, þá eru það útlendir menn, en hvergi þó svo að saki.

Það er nógu eftirtektarvert um áhrif rita síra Jóns Sveinssonar,

að þau skulu vera svo kunn í Tékkóslóvakíu, að þar sé hægt og

nauðsynlegt að rita bók um hann og þau; það sýnir vinsældirnar.

Höf. skal þakkað fyrir ritið, bæði að því leyti, sem það heldur

á lofti nafni landa vors, og eins vegna þeirrar almennu þekkingar

á fslandi, sem það býður lesendum sínum. Þess ber og að geta, að

ritið er prýðilega samið — eða svo sýnist af þýzka textanum —,

og er höf. ritfær maður í bezta lagi.                                      G. J.

Þórir  Bergsson:   Sögur.  Isafoldarprentsmiðja h.f.

Það eru nú 27 ár síðan eg fyrst sá smásögu eftir Þóri Bergsson

(Þorstein Jónsson) og fékk þá ánægju að birta hana í „Skírni".

Það var „Brosið", og eg man, að hún vakti allmikla athygli, þó að

stutt væri, og margir vildu vita, hver höfundurinn væri. Það var

enginn viðvaningsblær á þeirri sögu. Þarna var höfundur, sem í

örstuttu máli gat brugðið upp leiksviði, skákað fram persónum og

látið þær tala saman, svo að leiftri brá yfir eðli þeirra og aðstöðu

og lesandinn fann eiminn af sál þeirra. — I þeim 22 sögum, sem

hér birtast, er slegið á marga strengi; en hvort sem atvikin eru

kýmileg, grátbrosleg, ömurleg, ægileg, viðkvæm eða tregasár, þá

fipast höfundinum aldrei tökin. Yfir allri meðferð hans er hinn

tigni bjarmi sannrar listar, og það er engin hætta á því, að Þórir

Bergsson fái ekki öruggan sess í íslenzkum bókmenntum.

G. F.

Gunnar Gunnarsson: Trylle og andet Smaakram. Gyldendalske

Boghandel.  Nordisk Forlag.  Köbenhavn  MCMXXXIX.

Mannlýsingar Gunnars Gunnarssonar eru það, sem mest ber a

og mest snilld er á hjá honum, en hann kann einnig að lýsa náttúr-