Félagsrit

						Sumir álita að kaupstaðabörn fái betri fræðslu, með

því þau eigi kost á að ganga á skóla. En hið sanna

er, að í kaupstaðaskólunum, þar sem börnin eru mörg

í „bekk", læra þau oft minna allan veturinn, en sveita-

börn, sem eru fá saman, læra á 10—12 vikum, ef jafn-

hæfa kennara hafa, og skilja allir hina eðlilegu ástæðu

til þess. Sveitabörnin læra auðvitað minna af undan-

brögðum frá náminu, og blekkingarbrögðum við kennar-

ana, og er þeim það enginn skaði.

I kaupstöðum er margt sem freistar unglinganna

til að eyða tíma og aurum óskynsamlega, og fleiri gynn-

ingar óhollar fyrir siðferðið, heldur en í sveit. Afsömu

ástæðum dregst léttúðuga unga fólkið fremur úr sveit-

unum í kaupstaðina, heldur en hið staðfastlynda og ráð-

setta. Það sem þó einna mest dregur ungt fólk úr sveit

í kaupstað eða að sjónum, er það, að þar þykir auð-

veldara fyrir efnalitla að stofna heimili, bygð á sjósókn

eða daglaunavinnu sem aðal atvinnu. En í sveit þarf

ætíð nokkur efni til að geta fengið jörð og reist bú.

Það krefur því fremur fyrirhyggju og samhaldssemi.

Við flesta daglaunavinnu í kaupstað, er atvinnu-

fyrirhyggjan lítil önnur en að útvega sér aðgang að

vinnunni, og störfin flest fábreytt. P'yrirhyggjan hvílir

mest á atvinnuveitendum og aðstoðarmönnum þeirra,

en þeir eru minstur hluti fjöldans. Þar af leiðir, að

verkmannalífið í kaupstöðunum er ekki eins útliðandi og

þroskandi fyrir mannsandann eða sálarkraftana, eins og

sveitalífsstarfsemin, sem vegna margbreytni sinnar kref-

Et'tir 10 ára aldur sat eg hjá ám ýmist einn eða raeð yngra

barni; vóru þó œrnar 120—130. Hafði eg þa beztan tima til að

lesa, og las þœr bækur, som eg komst yfir.