Félagsrit

						22

Ef við höfum sjávarafla að selja, þá eigum við ekki að

fá hann i hendur kaupmönnum hér, í Noregi eða Dan-

mörku o. s. frv., fyrir það verð, er þeir vilja „gefa",

og láta þá svo hafa atvinnu við að flytja hann til Spán-

ar, Italíu eða annað, og selja þar þeim er kaupa hann

til neyzlu, heldur eigum við að selja hann sjálfir Spán-

verjum eða öðrum, og kappkosta að verka hann svo,

að hann seljist hæzta verði sem slík vara getur gengið

þar. Á sama hátt aðrar vörnr, sem hér eru framleidd-

ar t. d. smjör, ull, kjöt, dún o. s. frv. Þær eigum við

að selja í því landi, sem þær þarf að kaupa og nota,

og hafa þær í því ástandi, að betri vörur samskonar sé

ekki unt fyrir þá að fá, sem nota þurfa, og við þess

vegna fáum fyrir þær hæzta verð sem kostur er. Jafn-

framt eigum við að kaupa sjálfir beint frá þeim lönd-

um, þar sem vörurnar eru framleiddar, eða frá fram-

leiðendum sjálfum, þær vörur er við þurfum að kaupa,

og annast flutningana sjálfir, nema þeir færi ókkur sín-

ar vörur og sæki til okkar. En það getur orðið á

vixl, sé samskonar viðskiftafélagsskapur til í báöum

löndunum; flutningurinn eykur atvinnu fyrir það félagið,

sem hann annast, en flutningatækin eru í raun og veru

aðeins framleiðsluverkfæri. Þau mega ekki vera milli-

liðir, er gleipi að óeðlilega miklu leyti arðinn af fram-

leiðslunni. Flutningsgjaldið má ekki vera hærra en það

i raun og veru kostar, að flytja vörurnar. Flutninga-

tækin þurfa því, svo fljótt sem unt er, að verða eign

samvinnufélaganna. Annars geta þau orðið féflett á

flutningunum. — Flest núverandi ílutningatækjafélög eru

„kaupmenn". En fyr er bati en albati, og þó ekki sé

alt fengið í byrjun, má ekki setja það fyrir sig. Sé

ferðin ekki byrjuð, næst aldrei takmarkið.