Félagsrit

						25

sig", ef hún reyndist gölluð og óhæf til lífs, og þannig

halda sviksemin og tortryggnin niðri öllu verði, og þetta

veldur jafnframt sálarspilling mann fram af manni. Ekki

eru áhrifin betri af vöndunarleysi eða prettum á vörum,

sem út eiga að flytjast úr landinu. Mörg hundruð þús-

und kr. tapast árlega á ullinni einni fyrir það, að hún

er illa þvegin, illa þurkuð, og ekki ílokkuð. Þessu fé

ræna þeir bændur sjálfa sig og þjóðfélagið, sem selja

árlega vatn og óhreinindi sem ull. Kaupendur reka sig

á að ullin léttist; sandur og óhreinindi eyðileggja verk-

vélarnar, sem ullina eiga að vinna. Þeir gera ráð fyrir

þessu og borga því lágt verð. Þeir, sem vanda vilja

ráð sitt, gjalda hinna, og leiðir það til þess, að kapp-

hlaupið verður niður á við: að vera ekki betri en aðrir.

Hver dregur annan niður í spilling, eymd og örbirgð.

Eg heyrði á tal tveggja manna. Anr.ar var maður,

sem átt hafði við hrossakaup og átti nú nokkur hundruð

hrossa í hóp, er út skildi flytja. Hinn var kunningi hans,

ér vildi fá hestakaup hjá honum. „Eg ræð þér frá að

fá þér hross úr stóðinu", sagði hrossakaupandinn. „Þú

rnátt vera viss um, að í þessum höp eru allir þeir gall-

ar og ókostir, sem til eru í hrossum á landi hér, og er

því vísara að hitta á gallagrip en ógallaðan; ef þetta

væri ekki svona, mætti borga 50 kr. hærra fyrir hvert

hross". — Sé nú útflutt 6000 hross á ári, þá kostar

gallasölu-hugsunarhátturinn landið 300,000 kr. árlega að-

eins í verðfalli á hrossunum, fyrir utan viðskiftalífsspill-

inguna hér, sem af þessu leiðir, og álitstapið hjá öðrum

þjóðum, sem er ómetanlegt. Og þessu líkt á sér stað á

öðrum viðskiftasviðum.

Gagnstætt öllu þessu vinnur samvinnufélagsskapur-

ínn.    Að   vöruvöndun   styður   hann   með þvi, að skipa