Félagsrit

						48

félagsskapnum er nýabragð, sem er ókunnara. Itaup-

menn koma til bændanna, ræða við þá og sýna þeim

fram á, að þeim sé hagkvæmara að selja sér, sem borgi

þeim alt verð fénaðarins út og reki hann á sinn kostn-

að, en i félaginu dragist svo og svo mikið frá, og þar

að auki verði þeir sjálfir að annast reksturinn til slátur-

hússins, m. m. íl. — Þessu trúa margir, og þá telja

þeir ekki á sig að smala aukalega til að ná í markað-

inn hjá kaupmannssendlinum. En haldið þið í raun

og veru, bændur góðir, að kaupmaðurinn geri þetta af

einskærri náð og greiðasemi við ykkur? Haldið þið að

hann gefi ykkur rekstur fjárins og nautanna og alla

sína fyrirhöfn? Nei, þið fáið að borga þetta alt og

tneira til. Öhagsýnir menn geta ekki verið kaupmenn

til Iengdar. Skoðið afkomu þeirra sem kaupa af ykkur

ár eftir ár. Þeir gerðu það ekki ef þeir hefðu ætíð

skaða. Þið gefið þeim oftast 1—3 kr á kind, og 10—20

kr. á nautgrip eða meira, til að losast við reksturinn,

og eruð um leið valdir að því, að þið og aðrir fá

minna fyrir fénað sinn framvegis en ella; standið þannig

í vegi fyrir efling atvinnu ykkar, dragið kraft úr félags-

skap, sem er að reyna að bjarga ykkur.

Mörg snjallræði kunna bændafreistararnir til að af-

vegaleiða fólkið. Eitt ráðið er að fá menn meðal bænd-

anna sjálfra til að gera kaupin við þá, ýmist myndar-

bændur eða efnilegir bændasynir eru „agentar" kaup-

manna. Það er líka dálaglegur verzlunarskóli! Fjár-

kaupahéðnar þessir fara fyrst til þeirra manna, sem álitn-

ir eru öðrum í sveitinni fremri að ráðdeild og verzlun-

arhyggindum, til að gera kaup við þá; borga þeim sum-

um jafnvel talsvert hærra verð en fénaðurinn er verður,

til   að geta síðan flaggað með því, að þessir menn hafi