Félagsrit

						m

seU sér, og viti þeir þó hvað þeir geri. Ofborguninni

ná kaupendur fljótt hjá hinum, er síðar selja þeim. —

Það þykir fjárkaupamönnum ekki lítill fengur, ef þeim

tekst að fleka einhvern deildarstjóra Sf. til að selja sér;

þá er aubveldara að veiða deildarmenn, og þeir óhultari

fyrir athugasemdum, þó þeir brjóti sín eigin lög. Á

síðari árunum munu þó lítil brögð að þvi, að deildar-

stjórar hafi Iátið ginnast.

Þó svo væri, sem sjaldan mun hafa átt sér stað,

sizt alment, síðan Sf. tók til starfa, að seljendur hefðu

eins mikið upp borið utan félags, eins og þeir fengju

útborgað í félaginu, þá er þess að gæta, að það sem

kaupmenn eða einstakir menn hagnast á kaupunum

við bændur, þó ekki væri meira en samsvari því, er

frá dregst fyrir tilkostnað við söluna hjá félaginu, er

það þó gjöf frá seljendum, eða skattur, sem þeir greiða

til að vinna móti sínum eigin hagsmunum og stöðu-

bræðra sinna. Það gengur til að byggja hús og bæta

hag kaupandans og framfæra hans fólk, og bændur hafa

venjulega ekkert gott af því í framtíðinni. En það sem

frá dregst í fólaginu gengur til að byggja og borga hús

og áhöld, sem félagsmenn eiga sjálfir, og sem koma

þeim og eftirkomendum þeirra að notum framvegis; það

eykur eign félagsins, og þar nýtur hver félagsmaður

góðs af því árlega, í hlutfalli við viðskifti sin. Það sem

til starfslauna gengur, er sama sem borgun til hjúa fé-

lagsmanna, sem fyrir þá vinna þeim til hags. I þessu

liggur hinn mikli munur.

Okkur ætti ekki að gilda einu hvað um þá peninga

verður, sem við látum úti.   Hér eigum við að velja um

tvent:    1,   hvort  heldur við viljum að þeir aurar, sem

við  ekki  fáum  beint í okkar hendur, gangi til að efla

4