Fróði

						202                                           FRÓDI

maSurinn kunni ekki að tala, hafSi ekki þekkingu eSa vit á aö

klæöa sig, hafSi enga hugmynd um að nota eldinn, sem hann

óttaðist, eins og einhvern voðalega hoettulegan guð, eða óvin,

eða ófreskju. Þá var skynjan hans á ákaflega lágu stigi. Heila-

bú hans hefir þá verið svo lítiö, að enginn heföi getað greint

það frá heilum dýranna. Þessi hin dularfulla vitund, sem vér

höfum kallað djúpvitund og þar sem sálin býr, hefir þá verið svo

sem engin. Og það litla hugmyndaafl eða skynjan, sem verið

hefir, hefir veriS rétt eins og vér finnum þaö hjá dýrunum en

þann dag í dag, einhverjar þokudraumar, einhverjir mjög óljós-

ir þokudraumar, einhverjir mjög óljósar endurminningar, um

það, sem fyrir hefir komið á daginn, óskýrt og myndlaust, og

ósamanhangandi.

Þessir tímar hafa verið ákaflega langir, þegar sálin hefir

verið að myndast. Enginn maöur getur vitað hvað mörg

hundruð þúsund eða miliónir úra. En einlægt hægt og hægt,

smátt og smátt tók heilabúið aö vaxa. Það er að segja fram-

heilinn, og svo smádýpkaði hún, elfan djúpvitundarinnar. Það

voru allra handa endurminningar, sem fyrst hlóðust þar upp;

þessi lærdómur lífsins, eins og það var þá. Um hið þægilega

og óþægile'ga, um hungur og þorsta og saðning, um óvinina

og baráttuna viS þá. En tilfinningalffið hefir ekki veriS sérlega

fíngjört, óskirnar fáar og vonirnar engar. Og þaS hefir veriö

svo lengi, þetta ástand, því að maSurinn gat ekki talað eitt ein-

asta orð, allar hugmyndir hafa verið í þoku. Það er engin sál

fyrri, en þetta er alt orðiS skýrt, og ein hugmynd greind frá

annari. Loks kom familiulífið, ög hefir þó verið mjög ófullkom-

komið í fyrstu.     En þá var stórt spor stigið.

Það hafa fyrst verið tómir einstaklingar í hverjum hóp, sem

íundu þau bærast í huga sér,   andans öflin,   kærleikann,  hatrið,