43 ingar, en nú var fokið í það skjól. Peningar þeir, sem hann hafði dreg- ið saman með súrum sveita og stakri sparsemi, sér til farareyris, voru nú ekki lengur hans eign; með þeim gat hann nú borgað líl's- ábyrgðargjaldið, og þá var lítið eitt ei'tir í'yrir daglegar nauðþurftir handa heimilinu. En hann var ekki lengi að ráða af, hvað hanii ætti að gera. Heimurinn dáist að þeim afreks- verkum sem augnabliks-hvatir og hrifning koma til vegar, en hulinn sigur, sem unninn er í einrúminu, og sem enginn maður sér, en sem kostar meiri sjálfsafneitun en nokk- ur getur gert sér í hugarlund, á ekki öðru hrósi að fagna, en hans, sem veit, hvað fram íer i einrúmi. Og þó þarf óendanlega miklu meira sálarþrek til að bera þær byrðar með djörf ung og gleði. sem ofvaxn- ar urðu beygðu baki móður og þreyttu hjarta hennar, og leggja á sjálfan sig þann skort og sjálfsaf- neitun, sem enginn þekkir, nema guð einn, þeim til líknar, sem þeg- ar hafa íengið meir en nóg að reyna af slíku.