150 Alþýðan og bækurnar. IÐUNN snauð, af því höfundarnir hafa ekki lifað þróttmiklu og fjölbreyttu starfslífi. Á sama hátt verður stíll þeirra og ritmál óskýrt, af því það er ekki sótt í hinn lifandi brunn, á varir alþýðunnar, sem talar hreinasta íslenzku. Þeirra heimur er erlendar bækur og gleðilíf Reykjavíkur. Málið er oft kaffihúsa-reykvíkska með erlendri setningaskipun. Eina kiljanska skáldið, sem ritar gott mál og fjörugt, er Þórbergur Þórðarson. Nýtur hann orðasöfnunar sinnar úr alþýðumáli. Allmargar og góðar fræðibækur hafa verið gefnar út á síðari árum. Ágúst H. Bjarnason hefir unnið þjóð- nytjaverk með bókum sínum. En raunalega riíar hann oft þreytulega og fjörlaust. Er fræðimönnum, er mikið rita og fátt annað starfa, mjög hætt við slíku. Guðmundur Finnbogason er slæmt dæmi þess, hvernig fræðimenn geta þornað upp og orðið stofulærðir. G. F. ritaði margt skemtilega meðan hann var ungur. En nám hans var dýrt. Alþingi veitti honum fé til þess að hann gæti helgað sig allan ritstörfum. Síðan er eins og hann hafi þrotið andlega frjósemi. Bók hans, »Stjórnarbót«, er stofulærðari en flest annað, sem ritað hefir verið á íslenzka tungu. Þekkingarleysið á mannlífi og þjóðarlund lýsir sér í hverri línu. — Nýlega hóf Þjóðvinafélagið útgáfu alþýðurita. G. F. þýddi Mannfræði. Ef gefa hefði átt út bók til viðvörunar um það, hvernig alþýðubækur mega ekki vera, hefði vel tekist með bók þessa. Þýðingar eru vandaverk. V/el þýdd bók er ekki lengur útlendingur. Góður þýðandi tileinkar sér svo efni þess, er hann þýðir, að það verður hold af hans holdi; les- andinn finnur ekki annað en frumsamið sé á móðurmáli hans. Þannig þýddu þeir Sveinbjörn Egilsson og Stein- grímur Thorsteinsson. Málið á Mannfræði-þýðingu G. F.
Beinir tenglar