Iðunn : nýr flokkur

						184                                                Ritsjá.                                          IDUNN

leyli). Bókin þessi, sem hér ræðir um, fjallar því líka um forna

austnorðrænu (= dönsku og sænsku) jafnframt fornri vestnorð-

norðrænu (= norsku og íslenzku). Hún fræðir um norðræna

menning almennt og yfirleitt. Fyrir þessu heiti er full greinargerð

gefin í formáia bókarinnar.

Efni bókar þessarar skiptist í þrjár höfuðdeildir. Þar heitir hin

fyrsta Inngangur, en hin önnur er Leskaflar úr fornncrðrænum

bókmenntum og sú þriðja stutt málfræði ásamt orðasafni og nafna-

skrá. Þessu máli í Innganginum er svo skipt í ýmsa kafla, er nd

skal greina:

1.   Útbreiðsla norðrænna þjóða og tungwnáls. Þar er sagt, ef-

laust með réttu, að Svíþjóð sé móðurbyggð norðrænna þjóða. En

Hklega má segja með nokkurnveginn góðum rökum, að suðurhluti

Skandínavíuskagans ásamt dönsku eyjunum sé frumheimkynni ger-

manskra þjóða, en svo smáfærðist byggðin út yfir jótland og

norðurjaðar Þýzkalands frá Saxelfi að Oderfljóti, og við það sat

um nokkurt skeið þangað til flufningar hófust suður á bóginn fyrir

alvöru. Líklega einna fyrst frá Qotlandi og Borgundarhólmi. Fyrstu

reglulegar þjóðflutningar eiginlega norðræns fólks telur höf. vera

ferðalag Qota og Burgunda, Qefða og Vendla austur og suður í

Iönd, en síðustu flutningarnar voru víkingaferðirnar (750—1050) í

Austurveg og Vesfurveg. A inum eiginlega þjóðflutningstíma (c.

375—575) var aftur mest skrið á Germanaþjóðum þeim, er ból-

fastar voru orðnar á miðsvæðum Norðurálfunnar, en þá var kyrrð

á Norðurlandabúum, nema að því Ieyti að nokkurt strjál af frænd-

um þeirra að sunnan hefir víst hröklast undan Húnum aftur til

Norðurlanda.  I  þessum kafla er mikill sögufróðleikur í ýmsar áttir.

2.    Hetjualdarbókmenntir Norðurlandabúa. I þeim kafla ræðir

um Eddukvæði og Forneskjusögur. Hugsunarháttur og öll lífs-

skoðun germanskra þjóða er hér tekin til umræðu.

3.    Elzti norðrænuskáldskapur. Höf. tekur þar réttilega fram,

að norðrænn fornaldar skáldskapur hafi varðveitt arfsagnir, sem

eigi tilheyri norðrænum lýðum einum, heldur öllum Germönum.

Það er því eiginlega rangt, þegar sumir fræðimenn hafa stundum

sagt, að efnið í kvæðunum um Völsunga og Qjúkunga sé þýzkt,

en svo hafi út af því verið orkt af norðrænum skáldum. Vitanlega

er efnið þar samgermanskt og heyrir til þeim tímum, sem full

greining milli Sunnmanna og Norðmanna var enn eigi á komin

eða viðurkennd í verki. Þetta eru þjóðsagnir, sem byggjast á sann-