Iðunn : nýr flokkur

						192                                                Ritsjá.                                          IÐUNN

Hatur qýs upp á milli bræöranna, sem eru tvíburar og hafa unnað

hvor öðrum svo heitt og verið svo samrýmdir sem hægt er að

hugsa sér. Og Helgi og Aslaug flytja burt, en Jón verður eftir

hjá móður sinni.

Sagan er vel sögð og rás atburða eðlileg — en áreiðanlega

hefði reynt meira á þolrif höfundar og persónanna, ef Áslaug hefði

ekki veikst, en hnúturinn verið leystur á annan hátt en gert er.

Og sagan hefði unnið við það. Eftirvænting lesandans hefði auk-

ist. Nú er ekki hægt að segja, að bókin hrífi. Efnið er margþvælt.

Hefði því orðið að taka á því fastari tökum og varpa yfir Það

nýju og skörpu ljósi, ef bókin hefði átt að verða hrífandi. Persónu-

lýsingarnar eru skýrar, en ekki sérslakiega mikið í þær lagt.

Náttúru- og sveitalífslýsingarnar eru viðfeldnar, en ekki svo frá-

bærilega gerðar, að þær geti varpað bjarma yfir söguna. Stíllinn

er lállaus og málið yfirleilt gott, en hvorugt lilþrifamikið.

En ef til vill koma föstu tökin — lilþrifin — í seinni hlula

bókarinnar. Svo mikið lætur höfundur lesendurna ráða í í lok

þessa fyrra hluta, að þeir þykjast vissir um, að nýir erfiðleikar

og nýtl sálarstríð bíði persónanna.

Að mínum dómi er „Gömul saga" fullkomnari að formi en

„Gestir", en innihaldið léttara.

Guðm. Oíslason Hagalín.

Stuðlamál II. Margeir Jónsson hefir safnab og búið til prent-

unar.  Otgef. Þorsteinn M. Jónsson. Akureyri  1927.

Vísnagerð hefir verið iðkuð einna mest allra ljóðmenta á landi

hér, alt frá því er Einar Gilsson kvað Ólafsrímu á 14. öld — og

ef til vill fyr — til vorra daga. Eru rímurnar ekki óríflegur þállur

í bókmentum vorum. Auk þeirra hafa verið ort feiknin öll af

smærri kviðlingum og lausavísum. Enginn veit hvílík ógrynni vísna

hefir glatast og gleymst, þótt hilt sé geysimikið, sem sett hefir verið

í letur eða lifað á tungu þjóðarinnar. Alþýðuskáldin og hagyrðing-

arnir hafa viðhaldið miklum orðaforða, fornum orðum, heitum og

kenningum, sem alþýðu til sveita hefir alt til þessa dags verið

skilianlegur og tiltækur. Hagyrðingarnir hafa lagt stund á að vera

faguryrtir og snjallir.

Efni vísnanna er oft ekki stórfenglegl, en framsetningin er snjöll

og grípur mann föstum tökum. Frumtónninn er djúpur, kemur frá

hjarta þjóðarinnar, enda er form og efni þeirra úr íslenzkum jarð-