24 Benjamín Kristjáiisson: Kirkjuritið. arnar væri þess eðlis, að sæmd og drengskapur þætti í að efna þær. Þess var iðulegast strengt heit, að drepa spellvirkja eða illdýri, vinna konur eða ríki, eða fylgja drengilega einhverjum mönnum eða málstað — eða, ef mikil var- færni var með, að vera þó ekki verrfeðrungur. Má í því sambandi minna á heitstrenging Haralds konungs hárfagra, að skera ekki hár sitt eða skegg, fyr en hann hefði unnið allan Noreg, eða heitstrenging þeirra Hróars og Harðar, Geirs og Helga um að brjóta hauginn. — Heitstrenging Hallsteins um að halla eigi réttum dómi, ef sér sé trúað til dygða um, eða heit- strengingar Ingólfs og Leifs. Heitstrengingar þeirra Jómsvíkinga er gott dæmi um þennan merkilega sið: Sveinn konungr mælti: „Það veit eg menn gert hafa jafnan að góðum veizl- um, þar sem mannval er gott saman komið, að menn hafa strengt heit sér til skemtunar og ágætis, og er eg þess fúss, að vér freistum þess gamans. Strengdi þá Sveinn konungur þess heit, að vinna ríki af Aðalráði, Sigvaldi að vinna ríki af Hákoni jarli, Þórkell hávi að flýja eigi og fylgja vel Sigvalda, og á sömu leið mælti Vagn Ákason og allir Jómsvíkingar. En einkum er athyglisverð heitstrenging Bjarnar brezka, „að fylgja Vagni fóstra sínum, svo sem honum entist drengskapur og vit". Þessi maður einn virtist sjá hættuna, sem því gat ver- ið samferða, að vera of ör á heitstrengingar, nema um leið væri gætt alls drengskapar, og þó voru þessar heit- strengingar allar drengilegar eftir þeirrar tíðar mæli- kvarða. En það, sem ég vildi einkum draga athyglina að um allar þessar heitstrengingar, er það, að annaðhvort voru þær framkvæmdar eða lifið lagt i sölurnar. Það var enginn millivegur til — það var ekki unt að lækka seglin.
Beinir tenglar