Kirkjuritið

						KirkjuritiS.                      Guðstrúin.                                 117

hefir verið nefnt tímarúm, og saima stærðfræðilega, að

geimurinn sé ekki óendanlegur. Þannig er gefin skýring

á því, að rúm og tími séu ekki óendanleg, heldur stafi

þessi skoðun af ófullkominni skynjun og skökku mati. En

vér erum ekki að öllu bættari fyrir þessa skýringu, þvi

að vér getum ekki gjört oss hugmynd um hið fervíða

Umarúm, ekki sett oss það fyrir sjónir. Niðurstaðan af

öllu þessu er athyglisverð. Hún er í stuttu máli sú, að þar

sem ósamræmið virðist vera á milli náttúrunnar og skynj-

unar vorrar og hugsunar, þá stafar það ekki af því, að

náttúrulögmálin eða eðli heimsins sé sjálfu sér ósam-

kvæmt eða fjarstæða að neinu leyti, heldur er orsökin í

niannlegu eðli. Það eru takmörk og skortur á fullkomnun

hjá sjálfum oss, í skynjun vorri og hugsun, sem er orsök-

in. Afleiðingin af þessari niðurstöðu verður þó hvorki sú,

að mennirnir gefist upp við viðfangsefni sín, né velji aðr-

ar leiðir í framþróunarstarfi sínu en þá, sem farin hefir

verið, því að hún er í samræmi við eðli mannsandans og

aðrar ekki, heldur verða þeir að sætta sig við takmörk

sín og starfa áfram samkvæmt eðli sínu og hæfileikum.

Þegar vér snúum oss að spurningunni um eðli og upphaf

Guðs, þá verðum vér að líta á það atriði frá sama sjónar-

niiði og vér lítum á þá erfiðleika mannlegrar hugsunar,

sem nú var lýst. Vér játum, að vér getum ekki hugsað

eðli Guðs, eða hvernig hann hafi orðið til, en vér neitum

því ekki þessvegna, að hann sé til. 1 þess stað finnum vér

skýringuna hjá oss sjálfum, í eðli voru, sem erum sjálfir

einn hluti heimsins, liðir i keðjunni. Það er ekki í sam-

ræmi við rétta hugsun og heilbrigða viðsýni að álykta, að

ekkert sé til f ullkomið og ótakmarkað á mannlegan mæli-

kvarða, ekkert, sem mannsandinn fái ekki gripið.

Þeir menn, sem ekki vilja fallast á guðstrúna, tala um,

að alt sé orðið til af tilviljun Ef með þessu orði væri átl

við atburði, sem ekki ættu sér orsök, þá væri slikt fjar-

stæða. Ef átt er við atburði, sem að vísu eru afleiðing af

eðlilegum orsökum, en þar sem orsakasambandið verður