Kirkjuritið. Kirkjan mín, Drottinn minn! . 17 Hyernig var svo ástandið, þegar hingað kom? Þá var ein hin agalausasta öld, sem yfir Island hefir gengið, óspektir, rán og gripdeildir, jafnvel.af hendi þeirra, sem laganna áttu að gæta. Kirkjur voru rænd- ar og saurgaðar eða brenndar til kaldra kola. Heil byggðarlög eydd af erlendum óaldarflokkum, bardagar °g manndráp tíð, og almenningur sokkinn svo í eymd °g fátækt, að menn seldu jafnvel útlendingum börn sín 1 þrældóm, svo sem ráða má af Löngu-réttarbót. Hafi þvi Gottskálk biskup komið hingað, með þeirri ósk heit- astri, að þjóna sem bezt heilagri kirkju, þá má vænta þess, að lítt hafi honum hugnað sá guðsakur, sem hann var kominh til að rækta. Ekki hafi hann, fremur en margur, séð stóran ávöxt boðunar sinnar þau 15 ár, sem hann sat hér á stóli, og mjög hafi lionum þótt hug- Ur mánna horfinn að veraldlegum efnum. Hin innsta hugsun hans, sem brýzt fram á dauðastund- inni, er því ef til vill örvæntingarfullt hróp vonbrigð- anna yfir því, hversu litlu hann fékk til vegar snúið rneð starfi sínu, Hkt og kemur fram í erfiljóði séra Matthíasar eftir einn starfsbróður sinn í Eyjafirði, eða öllu heldur tvo, er lionum urðu samferða norður þang- að, til af) prédika alveldi andans og elskunnar guðdóm". En hann segir: Fylltum vér helminginn héraðs með heilögu Ijósi, græddum hér guðsrikis akur, svo gerla sjást merki? Einn eftir hrumur ég hjari en horfnir þið báðir: Hvað er það gagn, sem við gerðum? Guð veit það, Jakob". Þannig hefir, án efa, mörgum Guðs kennimanni ver- ið innanbrjósts, sem meiri ástæðu hefir haft til þess