28 F A N N E Y þótt þeir ekki gætu afslýrt því, að komast undir Svíakonung, unnu þeir þó svo mikið á, að þeir fengu frjálslega stjórnarskrá, sem ekki hindraði framfarir þeirra og liafa verið lausir við allar styrjaldir síðan. Á þessum 100 árum hefir öllu fleygt fram og alt hlómgast hjá þjóðinni, svo hún stendur nú mjög fram- arlega í menningu bæði í and- legum og verklegum efnum, og skarar sumslaðar fram úr öllum öðruni. Landið er fagurl og tignarlegt, þótt mikill hluti þess sé kalt og óblítt, og þjóðin er ótrauð og tápmikil. Það er því sannur sómi fyrir oss íslendinga, að hafa rétt til að kalla Norð- menn frændur vora, og gætu þeir verið oss til fyrirmyndar i fleiru en einu. En hvað Norðmenn hafa lagt á sig á þessum 100 árum, sj'iia meðal annars vegirnir þeirra. Vegaleysurnar á fjallvegunum hér á landi eru oss til mikils meins, og það verður aldrei töl- um talið, hve miklu inanntjóni þær hafa valdið beinlínis og ó- beinlínis. Vegirnir eru lífæðar landsins og því má ekkert láta ógert til að bæta þá og greiða með því samgöngur innanlands. Auk þess eru vegirnir hin mesta prýði, og ég hefi oft þráð þá sælu sjón, að sjá fallega lagðan veg yfir hrikafögur fjallaskörð hér á landi. Menn fara oft langa króka vegna þess að þeir þora ekki að leggja á skörðin fyrir végleýsurnar; og auk þess að tefja tíma sinn, fara þeir þá á mis við þá stórfeldu fegurð, sem fjalllendið hefir að geyma. Áður en ég enda þessar hnur, ril'jast upp fyrir mér sorgarat- burðnr, sem skeði fyrir fáum árum, og sem eflaust á ró't sína að miklu eða öllu leyti í fjall- vegaleysinu hér á landi. Ung- lingspillur, sem var í lærða skól- anum í Reykjavik, ætlaði heim til foreldra sinna, til að vera þar um jólin. Foreldrar hans áttu heima uppi i Kjós. Hann lagði aí' stað úr Reykjavík nokk- rum dögum l'yrir jólin og ætlaði yfir Svínaskarð, sem er austan undir Esjunni. I'að er alfara- vegur á sumrin, en mjög lítið bættur og getur því naumast vegur heitið, en miklu munar á vegalengd og fagurl mn að lit- ast afskarðinu. Hann náði aldrei lil foieldrahúsanna. Hans var beðið með óþreyju, og foreldrum hans og syslkinum voru jólin daulleg vegna ótta og kviða, og strax el'lir hátiðina kom sorgar- fregnin. Þegar það spurðist, að hann hefði lagl á skarðið og ekki komist heim til sín, var þegar faiið að leita hans, og lengi á- rangurslausl, þvi hann hafði farið það sem honum fansl beinast, en enginn vegur sást og ekkert það, er gæti oiðið honum til leiðbeiningar. Líklega hefirhann
Beinir tenglar