L B I F T U R 5 »þótt náttúran sé lamin með lurk leitar hún út um síðir«. Þannig hefir því farið með dulrænu efnin. At- huganir á þeim fara nú mjög vaxandi um hinn ment- aða heim. Fjöldi af skynsömum mentamönnum og vísindamönnum hika nú ekkert við að ræða þau mál eins og hvert annað efni, sem rannsaka þarf. En nú koma þjóðsagnirnar frani i mildari og hlýrri búningi en áður fyr. Nú vekja þær eigi lengur hræðslu og ó- hug, heldur jafnvel hið gagnstæða, og er það vel farið. Þrátt fyrir þetta hafa þó gömlu dulrænu þjóðsagnirnar sitt mikla gildi alt frá því að sögur hófust. Fjöldinn af þeim er líka vel skiljanlegur, þegar þátíma rudda- skapar- og vanþekkingarskurn er utan af þeim brotið. Margar þær sagnir mega þvi ekki líða undir lok. Verða því ýmsar þeirra smátt og smátt birtar í riti þessu, og það engu síður, þótt þær hafi lítið annað til síns ágætis en frásagnarsnild eða þá skáldskapargildi. Hið sama er og að segja, þólt sagnirnar kunni að hafa erlendan uppruna, ef búningur þeirra er með öllu islenzkur orðinn. Fyrir nýrri sögnum verða færðar þær heimildir sem unt er. En þar sem þess er enginn kostur, en ástæða virðist þó að flytja þær, einhverra hluta vegna, verða þær taldar sem lausasagnir. En þess ber að gæta, að enn sem komið er verður fæst af sögnunum hægt að vottfesta eða veita þeim fult sönnunargildi, þótt kunnugir viti að þær séu sagðar eins satt og rétt og viðkomanda virtust þær bera fyrir sig. Að svo stöddu gelur það eigi orðið tilgangur ritsins að reyna að koma með visindalegar sannanir, er hafi jafnt gildi út á við sem inn á við. Markmiðið er að skemta, og svo að vekja áhuga og athygli manna á því að reyna að at- huga sitt eigið sálarlif og svo annara. Ef þetta tækist, myndi það stuðla til þess, að framvegis sjái menn, hve mikið gildi það hefir, fyrir sálarfræðina, að öll mikil- væg dulræn fyrirbrigði verði þegar skrásett, sem ná- kvæmast og réttast, og vottfest eftir föngum. Hjá öllum þjóðum hefir draumatrú verið mjög ríkj-
Beinir tenglar