útgerðarmönnum heldur eða ekki. Fari svo að hún haldi ekki verðum við að grípa til aðgerða gegn þeim útgerðarmönnnum sem ákveða nskverð einhliða á þennan hátt. Þannig sáum við það hjá Granda- skipunum sem komu inn eftir jólastoppið að fyrstu landanirnar, sem venjulega hafa farið í eigin vinnslu Granda, lönduðu nú hér á Faxamarkaði. Sýndi sig að út úr þessum túrum voru menn að fá rúm- lega helmingi meira en venjulega - eða yfir 100%. Þetta varðar kjör mann- anna nákvæmlega á sama hátt og vinna þeirra upp á hlut. Að mínu viti er þetta stærsta málið nú því fyrirkomulagið er með þessum hætti um allt land núna. Því verðum við að bretta upp ermarnar og gera eitthvað - því sjái vinnuveitendur ekki íram á yfirvofandi vinnustöðvun er ekkert við okkur rætt. Löngum hafa utgerðir bæði fiskiskipa og farskipa getað treyst á lagaboð frá ríkisstjórn- inni, en við verðum að sjá svo til að því verði ekki lengur við komið. Til þessa má segja að við höfum verið áskrifendur að gerðardómsúrskurðum eða bráðabirgðalögum og samnings- retturinn meir í orði en á borði. Þessu verður að linna. Þetta er höfuðmálið nú þótt fleiri bíði úrlausnar. Þegar um nýjar veiðigreinar er að ræða þá er rétt- Ur manna ótryggur, því engir samningar eru fyrir hendi. Þar má nefna humarfrystingu og fleira. Þá er orðið nokkuð um loðnufrystingu um borð í skipum sem ekki eru veiðiskip °g þessu urðum við vitni að í fyrsta skipti í hitteðfyrra. Skipunum er þá 'agt við bryggju og þau notuð sem frystihús." Málefni farmanna »Hvað farmennina varðar þá er búin að vera stöðug vinna að þeirra málum °g deilur út af mönnun skipanna. Við nöfum ekki verið á háum launum fyrir, en útlendingarnir eru þó varla hálfdrættingar á við okkur. Því höfum við lagt mikla vinnu í samstarf bæði við Skandinava og Alþjóðafiutninga- sambandið til þess að ná betur utan um þessi mál. Sem betur fer hefur nú aðeins miðað í áttina, enda var þetta hálfgerður Hrunadans um tíma. Fannst okkur skrýtið þegar Eimskipafélagið tók að vera með skip í langtímaverkefnum sem mönnuð voru útlendingum. Eimskipafélagið hefur ekki þá afsökun að aðrir séu að bjóða niður fyrir þeim fragtina, því þeir eru með 90% af stykkjavöru héðan frá landinu. Þessi slagur um mönnunina hefur því einkum strand- að á því að ekki hefur náðst samkomu- lag um mönnun skipanna og hækkun á launum. Launataxtarnir á far- skipunum eru lágir og það sem menn fá byggist að mestu á yfirvinnu. Minnist ég þess frá því er ég var til sjós að meira en helmingurinn af árstekjunum var yfirvinna - og svo er víða enn. Lítum við á skip í Ameríkusiglingum þá er háseti þar á hæsta taxta með um eina og hálfa milljón í árslaun. Þetta er langt frá því að vera í samræmi við önnur launakjör í landinu. Ekkert tillit er tekið til fjarverunnar og einangrunarinnar og ég heyri það á okkar mönnum að þeir vilja fá verulega meiri kauphækkun en samið var um nú síðla vetrar. Menn ræða um að fá minnst tíu þúsund krónur á grunninn. Þetta virðist mikið í prósentum en þegar miðað er við svo lág launakjör er þetta ekki mikið." Ný atlaga að farmanna- stéttinni „Þá langar mig að geta um mál sem mikið var rætt hér nýlega og snertir áhafnir íslenskra kaupskipa en það snýst um það að sjómenn gangi að meira og minna leyti í störf stýriman- na og vélstjóra þegar þörf krefur. Um þetta hafði nefnd verið að fjalla frá 1992 án þess að við hefðum hugmynd um það, enda aldrei kallaðir til sam- ráðs. Niðurstöður nefndarinnar ganga í berhögg við okkar samninga um vinnutilhögun og mönnun skipanna. Höfum við gert okkar athugasemdir en hart hefur verið barist á móti þeim. Erum við ráðnir í að bregðast ákveðið við þessu, enda hefur ekki verið grófar að farmannastéttinni vegið lengi. Utgerðarmenn höfðu að vísu verið að ámálga þetta við okkur og til þess að kanna viðbrögð okkar manna efndum við til leynilegrar atkvæðagreiðslu um málið fyrir réttum tveimur árum meðal félaga okkar. Kom þá í ljós að aðeins einn félagsmaður var þessu fyrirkomulagi fylgjandi. En nú átti semsé að koma þessu í gegn bakdyra- megin á Alþingi og vitum við að höfuðsmiðir frumvarpsins voru starfs- menn útgerðanna." Fráleitlega lágar greiðslur í félagssjóði „Sjómannafélag Reykjavíkur annst samninga fyrir fleiri stéttir en fiski- menn og farmann, þótt ég hafi gert kjör þeirra að meginumræðuefni mínu hér. Kjarasamningar fiskimanna eru líka nokkuð flóknir að því leyti að þeir skiptast í tvær greinar. Þar er um að ræða bátakjarasamningana sem megin þorri flotans er á og svo samningana á stóru togurunum sem nú gilda á aðeins tveim eða þrem skipum. Auk þess semjum við fyrir Landhelgis- gæsluna, Hafrannsókn og sanddælu- skipin. Þótt samningar við hina ýmsu aðila taki mið hver af öðrum þá er þó alltaf um ýmsa sérkjarasamninga að ræða. Um fjárhag Sjómannafélagsins er það að segja að lífeyrissjóðurinn er sjálf- stæð stofnun og flest sjómannafélög á landinu greiða til hans, þótt Vestfirðir séu að vísu utan hans, Austfirðingar og Vestmannaeyingar. Því miður hefur staða lífeyrissjóðsins verið slík að SJÖMANNADAGSBLAÐIÐ 23
Beinir tenglar