// Enginn sem fyrir verkalýðshreyfinguna starfar ma gieyma uppruna sinum // Rætt við Guðmund Hallvarðsson alþingismann sem í fyrra lét af formennsku í Sjómannafélagi Reykjavíkur eftir 16 ára feril A síðasta aðalfundi Sjómannafélags Reykjavíkur lét Guðmundur Hallvarðs- son af störfum sem formaður þess og hafði hann þá gegntformennsku í 16ár. Aður hafði hann veriðgjaldkeri félagsins og er nú ritari þess. I tilefni af 80 ára afmæli félagsins í haust báðum við hann að rifa uppýmsa áfanga sem náðst hafa í baráttunnni ogýmislegt sem honum er efiirminnilegt frd þeim langa tíma sem hann og félagið hafa átt samleið. Fer spjall okkar hér á eftir. Nú þegar líður að því að mitt góða félag, Sjómannafélag Reykjavíkur, fagni 80 ára afmæli sínu, þá vil ég taka fram að árin segja ekki alla söguna, því Sjómannafélagið er síungt" segir Guðmundur í upphafi máls síns. Ég hóf störf hjá Sjómannafélaginu árið 1972 þegar ég var kosinn gjald- keri þess og gegndi ég því starfi til 1978 þegar ég tók við formannsem- bættinu af Hilmari Jónssyni. Formaður var ég svo til ársins 1994 en jafnframt starfsmaður til 1991 þegar ég settist á Alþingi. Ég er nú ritari félagsins. Þannig hef ég nú verið nátengdur félaginu í 23 ár. Allur þessi tími er mjög eftirminnilegur og skemmtilegur í minningunni, því þótt stundum blési á móti og maður kæmi heim með fangið fullt af vandamálum, þá er ég ánægður og stoltur vegna þeirra starfa sem ég innti þar af hendi. En á tímamótum er margs að minnast og þá ekki síst ágætra félaga sem ég löngum átti gott samstarf og samband við, því þróunin þessi ár var sú að sjó- menn lögðu leið sína í síauknum mæli á skrifstofuna til okkar. Þar var oft talað tæpitungulaust um málefnin." Mikilvægar réttarbætur sem fram náðust Þegar ég lít til þess sem helst tók umskiptum á þessum tíma verður fyrst fyrir sú breyting sem átti sér stað á tryggingamálum sjómanna. Þar á ég við þegar lögunum um hlutlæga ábyrgð útgerðarmanns var breytt, þannig að sjómenn hlutu nú betri tryggingu en var. Fyrir 1972 var trygg- ingu sjómanna þannig háttað að væru menn að vinna á dekki og brotsjór reið yfir skipið svo menn urðu örkumla á eftir, taldist slysið af náttúrunnar völd- um - enginn var ábyrgur og maðurinn hlaut engar bætur. En 1972 eru þessi ólög felld úr gildi og var það mikil réttarbót. Þá mun seint gleymast sá ávinningur sem fékkst fram þegar breyting var gerð á uppgjörsmálum fiskimanna. Áður skyldi gert upp við fiskimenn ársfjórðungslega, en nú var samnings- bundið að gert skyldi upp við þá eftir hverja veiðferð. Þarna var um ein- hverja alstærstu breytingu að ræða sem orðið hefur á kjarasamningum fiski- manna. Að vísu hafði þetta fyrirkomu- lag þegar tekið gildi á stóru tog- urunum, en fyrir bátasjómennina voru þetta stórfelld umskipti. Vissulega gekk upp og niður að ná baráttumálum fram og má þar nefna Guðmundur Hallvarðsson: Eg ákvað að kynna mér þetta sjálfur og að mánuSi liðnum var ég kominn út á sjó um borð í skuttogara." skiptakjörin, þáttöku í olíukostnaði og svo framvegis. Þá urðu miklar breytingar sem bæði náðu til far- manna og fiskimanna þegar lögunum um veikinda- og slysarétt sjómanna var breytt, en það mun hafa verið 1980. Þá voru sjómönnum tryggð tveggja mánaða staðgengilslaun bæri slys að höndum, en í veikindatilfellum í jafn marga daga og menn höfðu verið um borð í skipinu - þó ekki lengur en í tvo mánuði. Ég man vel þegar umræða um þetta stóð yfir á Alþingi. Þá var svo komið að samgöngunefnd, sem hafði málið til umfjöllunar, var ekki fráhverf því (eftir viðræður við 26 SJÓMANNADAGSBLAÐIP