innar og skýrt sem flest út fyrir honum og þar á meðal hvað þyrfti að varast - ekki síst þessa hurð. En einhvern veg- inn hefur aðvörun mín dottið úr huga hans því þegar hurðin skall upp klemmdist maðurinn milli hurðar og veggjar. Við stýrimaðurinn komum fyrstir að þessu slysi og það var hræði- legt... Þegar annað eins gerist leitar sú spurning á hugann hvort maður hefði getað afstýrt þessu? Ég spurði sjálfan mig hvort ég hefði brýnt nógu ræki- lega fyrir honum að gæta sín á þessari hættu. Slíkar sjálfsásakanir eru auð- vitað algengar en bæta því miður ekki úr neinu. Hitt atvikið snertir ungan vélstjóra, geðþekkan mann og á engan hátt óvanalegan í umgengni. Eitt sinn er við vorum á hafi úti í mjög slæmu veðri rekst ég á hann á einum af göngum skipsins og spjalla við hann stundarkorn um daginn og veginn. Að því búnu fer ég inn í klefa minn en hef ekki verið þar nema í um það bil hálftíma þegar bankað er hjá mér og ég er spurður hvort ég hafi séð þennan umrædda mann? Ég sagði sem satt var að ég hefði verið að ræða við hann fyrir skammri stundu. Er mér þá sagt að hann finnist hvergi, en hann átti að vera á vakt. Nú voru allir ræstir út og leitað um allt skip, en án árangurs. Ég var á leið aftur með skipinu - og sé þá skyndi- lega út um glugga hvar inniskórnir hans eru á lunningunni! Þar með var ekki um að villast hvað gerst hafði: rétt eftir að hann hafði talað við mig hafði hann kastað sér fyrir borð... Þess má geta að merkilegt er að menn sem slíkt gera - en þetta er því miður ekki svo fátítt - fara jafnan úr skónum áður en þeir taka stökkið. Erfitt er að skilja hvað því veldur, líkt og það er furðulegt hve menn sem þjást af andlegri vanlíðan geta leynt ástandi sínu fyrir öðrum. Skipinu var snúið við og leitað lengi, þótt það væri í ') ,r 1 r i^i A " ¦ *~*^*i5iSr ^_______1 María Júlía. - Harka Lárusar varð til þess að bresku togaraskipstjórarnir urðu afar hræddir við okkur og gerðust mjög tauga- veiklaðir." sjálfu sér tilgangslaust í snarvitlausu veðri eins og þarna var. Ekki veit ég hver var ástæða þess að þessi ungi maður greip til slíks óyndis- úrræðis, en vil minnast á að varla er jafn mikilvægt fyrir nokkra stétt sem sjómenn að einkalífið sé í lagi. Ég hef séð mörg dæmi þess. Erfitt er fyrir far- menn og menn á frystitogurum, sem eru vikum saman á hafi úti í myrkri og illviðrum, að vera í slæmu hjóna- bandi og hafa stöðugar áhyggjur. Góð eiginkona er sjómanninum dýrmætari en allt annað. Það verður aldrei of oft áréttað og það get ég vel vitnað um sjálfur. Betri konu en mína hefði ég ekki getað eignast, en hún heitir Edda Svavarsdóttir. Við eigum þrjú börn og henni á ég það að þakka að aldrei þurfti ég að hafa áhyggjur af heimilinu í löngum fjarvistum." Best gengur hjá yfirmönnum sem minnst heyrist í Þá er mikilvægt að andinn um borð sé góður. Ef aðeins einn eða tveir leiðindaseggir eru á skipinu geta þeir skemmt andann um borð svo mikið að því er vart hægt að trúa. Þá byggist mikið á að yfirmenn séu persónuleikar sem menn virða og sætta sig við. Skipanir margra (og ég vona flestra) skipstjóra og stýrimanna framkvæma allir með glöðu geði. En sumir eru þeirrar gerðar að verkin sem þeir fela mönnum eru unnin með hangandi hendi og ólund. Reynsla mín er sú að jafnan gengur best hjá þeim yfirmönnum sem minnst heyrist í. Hér hjá Sjo- mannafélaginu verðum við varir við þetta: Á sumum skipum eru eilíf i"' indi, en á öðrum gengur allt eins og vel smurð vél. Þetta á nær undan- tekningarlaust rætur að rekja til þesS hvort yfirmenn eru starfi sínu vaxnir eða ekki. En svo ég sýni yfirmönnum á skipum sanngirni þá held ég að engir beri meiri ábyrgð hér á landi en til dæm's togaraskipstjórar. Fiski þeir ekki vita þeir að þeim verður sagt upp og þvl eru þeir sem von er undir álagi og þola það misvel. I landi geta menn stjórnað bönkum og fyrirtækjum og tapað milljónum æ ofan í æ - en enginn hróflar við þeim samt. Þetta kalla eg mikinn mun á ábyrgð og þetta held eg að sýni hve mikilvægt er að skip' stjórinn sé starfi sínu vaxinn." Hann Biggi kemur ekkert að borða!" En það er gaman á sjónum þegar andinn er í lagi og sem betur fer eru sorgaratburðir eins og þeir sem eg nefndi afar fátíðir, þótt þeir vilji elta menn eins og dimmur skuggi. Á sjónum er alltaf reynt að slá á létta strengi og almennt held ég að sjómenn séu skapbetri en aðrir menn, þótt aln eigi sér sínar undantekningar. Mörg brosleg atvik gerast og skal ég nefna eitt, en ég var þá á litla Laxfossi. Við vorum á leið fram hjá Eyjum í vit- lausu veðri og kaðaltrossa á aftur- dekkinu hafði losnað og lafði afur aí skutnum. Eg hljóp til og tók að draga hana inn fyrir. Eldhúsið var þarna aftast og kokkurinn stóð í glugganum og fylgdist með mér. Skyndilega sé eg að hann gefur mér bendingu og sé pa að þessi rosalegi sjóskafl er að ríða ym dallinn aftanverðan! Eg hugsaði m'í? 36 SJÓMANNADAGSBLAÐlP