flugmennina á þýsku í upphafi var tortryggni þeirra í okkar garð mikil - satt að segja allt til þess er við vorum að sigla inn Faxaflóa! Seinna komu til okkar menn frá breska hernum að þakka okkur fyrir björgunina. Sögðu þeir okkur jafnframt þær raunalegu fréttir að ekki hefði verið hægt að bjar- ga fæti mannsins sem verst var leikinn af kuldabólgum. Hafði hann strax verið sendur til Englands á sjúkrahús, en það dugði ekki til." Viðskipti við Grænlendinga „Ég lét þess ógetið að flugmennimir þrír höfðu á hrakningi sínum komið að björgunarbáti af dönsku skipi. Af þeim mönnum sem um borð voru var helmingurinn látinn en hinir um það bil að deyja. Danirnir höfðu hugsað sér að freista þess að ná landi á Grænlandi og buðu nú flugmönn- unum að koma um borð til sín og verða sér samferða, en þeirra bátur var stærri. En flugmennirnir afþökkuðu það boð. Stöðug norðvestanátt var á og þeir voru 300 mílur frá Grænlandsströnd og hefði bátnum lítt miðað á svo langri siglingu. Að auki sáu þeir réttilega að þótt þeir kæmust til Grænlands var það að mestu óbyggt land og þeir litlu betur settir þar. Skildi því leiðir með bátunum þarna. En þegar Lagarfoss lagði af stað á ný einskipa til Vesturheims og við sigldum rétt uppi við Grænlands- strönd ákváðum við þó að sýna sér- staka árvekni ef bátur væri á reki á þeim slóðum. Þessi aðgát varð meðal annars til þess að skyndilega komum við auga á bál í landi. Við vorum ekki í vafa um að þarna væru skipbrots- menn að reyna að vekja athygli á sér. Var því mannaður bátur undir leiðsögn fyrsta stýrimanns, Eymundar Magnússonar, og róið í land. Við hinir biðum spenntir eftir hvað þarna væri á ferð. En svo kemur báturinn til baka og virðast þeir Eymundur og félagar harla undrandi á svipinn. Höfðu þeir þá sögu að segja að þarna hefðu aðeins verið grænlenskir veiðimenn á ferð. Vildu þeir bara spjalla við okkur og þó einkum vita hvort við ættum ekki handa þeim viský og vindla! Varð fátt um kveðjur og héldu þeir orðalaust um borð á ný og reru til skips. Þessi voru nú kynni okkar af þeim eskimóunum!" Kafbátarnir virtust einráðir á hafinu „En nú víkur sögunni að siglingum mínum á Goðfossi sem voru í megin- atriðum svipaðar því sem ég þegar hef lýst. En á Goðafossi fórum við að finna til þess að þýsku kafbátarnir virtust vera alveg einráðir á hafinu. Þeir sýndust fara allra sinna ferða án þess að vera ónáðaðir, því hvað eftir annað voru þeir komnir inn í miðjar lestarnar hjá okkur — og skutu á bæði borð. En um áramótin 1942-1943 var að sjá sem mikil breyting yrði á þessu: Fylgdarskipin voru nú greinilega búin tækjum sem heyrðu betur til kafbát- anna en áður og vönduðu þeim ekki kveðjurnar. Fyrir vikið gerðust kaf- bátamennirnir ekki jafn öruggir um sig: Undir eins var byrjað að varpa djúpsprengjum að þeim og skipalestin látin breyta um stefnu og sigla í ótal hlykkjum. 1943 tóku þýsku kafbát- arnir því upp nýja aðferð: Þeir fóru ekki lengur inn í skipalestarnar heldur héldu sig utan við þær og skutu að skipunum þaðan. Fyrir vikið virtist nu meiri ónákvæmni í skotum þeirra en áður var. Við höfðum lista um þau skip sem í lestinni voru og sýndist okkur að kafbátarnir veldu nú úr þau skipin sem stærst voru. Helst komu kafbátarnir í ljósaskiptunum eða þa eftir að myrkt var orðið á kvöldin. Munu þeir hafa siglt á díselvélunum ofansjávar að deginum til á undan skiplestum sem þeir fundu og biðu þeirra svo í kafi undir kvöld. Mest var hættan þegar tunglsljós var, því þa gátu þeir miðað nákvæmar. Það erfiðasta við þetta og það sem fór illa með taugar manna var að þegar við sigldum fram hjá sökkvandi skipum og sáum að mennimir voru komnir \ sjóinn var harðbannað að stöðva og reyna að bjarga þeim. A lífbeltum mannanna logaði lítið, rautt ljós og sáum við stundum fjölda af þessum ljósum rétt þar hjá sem við sigldurm Það gekk nærri mönnum að mega ekki bjarga þeim, en þessum skipalest- um fylgdu sérstök björgunarskip og \ stórum lestum voru sérstök sjúkraskip- Ég man að eitt sinn kom skipstjórinn inn til mín og sagði að voðalegt vasri að sigla svona fram hjá mönnunum og Goðafoss. Hann var smíðaður í Svendborg 1921 og var 1542 brúttórúmlestir. 58 SJÓMANNADAGSBLAgí^ 1
Beinir tenglar