Sjómannadagsblaðið

						SJÓMANNADAGSBLAÐIÐ

29

Björgunarbátarnir látnir fara

„ísing tók nú að hlaðast á skipið

með hreint ótrúlegu hraði. Hreyfing-

ar þess urðu æ þyngri og um hvöldið

lagðist skipið alveg á hliðina. Ég

hafði fleygt mér upp í koju um stund,

en vaknaði uppi á þili. Þar með var

ekki um annað að ræða en reyna að

losa sig við björgunarbátana og hafði

Karl Magnússon 1. stýrimaður stjórn

með því verki.. B átinn hléborðsmeg-

in gátum við losað okkur við svo að

segja undir eins, en við það lagðist

skipið fljótlega á hina hliðina. En

okkur tókst að losa okkur við hinn

bátinn einnig nær strax og við það

tók skipið að fljóta nokkurn veginn á

réttum kili. Þar með, en þetta var

átta til níu um kvöldið, var hver og

einn, en áhöfnin var 31 maður, ræst-

ur út til þess að berja ísinn af og til

þess notuð öll möguleg verkfæri, því

engin áhöld voru fyrir hendi sem sér-

staklega voru ætluð til þessara nota.

Reyndum við vélstjórarnir að smíða

barefli sem að gagni gátu komið úr

ýmsum efniviði, svo sem með því að

saga niður stálpípur og hvers kyns

járnbúta. Hver maður tók þátt í

þessu, þótt skipstjóri yrði að vera í

brú og maður við stýrið með honum

og alltaf voru tveir niðri í vél, en við

vélstjórarnir skiptumst á um vélgæsl-

una og íshöggið. ísingin á skipinu

skipti tugum tonna og sumar stengur

og bör voru á við tunnubotn að sver-

leika um tíma. Öllu lauslegu var

kastað fyrir borð og vaktir og frívakt-

ir skiptu ekki lengur máli. Öllum var

ljóst að hér var um líf eða dauða að

tefla. Þannig leið nóttin. Öðru

hverju lagðist skipið næstum á hlið-

ina og ég man að oft tókst okkur að

rétta skipið af með því að dæla olíu

milli tanka í lestinni."

Togvindan ræst og

ísinn brotinn

„í birtingu að morgni sunnudags

þess 8. sást betur hvernig ástandið

var. Skipið virtist ein íshella yfir að

líta og einkum hafði mikill ís safnast

á hvalbakinn og formastrið. Þá var

togvindan eins og jökulbunga yfir að

líta. Óveðrið var hið sama og áður og

með hverri klukkustund sem leið

Þórður Guðlaugsson rúmlega tvítugur

eða um það bil sem hann háði þrekraun-

ina í Nýfundnalandsveðrinu.

þyngdist skipið á sjónum, þótt menn-

irnir drægju ekki af sér. Einkum var

aðstaða manna á hvalbaknum slæm,

því skipið lagðist öðru hverju svo

mikið að hvalbakshornið var í kafi,

og sífellt varð að kalla aðvaranir til

mannanna vegna brotsjóa.

Spilið var fyrir framan brúna og á

það hafði sest slík ísing að engin leið

var að komast fram úr brúnni eða af

afturdekkinu nema með því að fara

út um brúargluggann og lesa sig síð-

an eftir stögum sem voru fyrir ljós

fram eftir skipinu. Það var háskaför

því sjógangur var mikill og skipið oft

í sjó upp á miðja vanta. Ölduhæðin

var slík að þegar menn stóðu á aftur-

dekkinu mátti sjá brotin gnæfa ofan

við formastrið. Við sigldum upp úr

einum öldudalnum niður í annan og

stórskipið Queen Elisabeth sem var

á svipuðum slóðum mældi ölduhæð-

ina 18 metra. Má geta þess að að

sjóirnir mölvuðu fjölda glugga í

brúnni á þessu risavaxna farþega-

skipi, sem reis 80 fet yfir sjó, og fleiri

manns slösuðust þar um borð. Aðrar

eins öldur hef ég líka aldrei séð síðar

— sem betur fer. Þær voru á við 8

hæða húsblokk. En þarna um morg-

uninn tókst mér mér að komast að

stjórntækjum spilsins og fá það til að

snúast og við það brotnaði af því

mesta klakabrynjan og gerðist þar

með greiðfærara fram eftir skipinu."

Davíðurnar logskornar af

bátadekkinu

„Laust fyrir hádegi sunnudagsins

þann 8. febrúar beindist athygli okk-

ar að davíðunum fjórum sem voru

aftur á bátadekkinu. Þær voru um

tvö tonn að þyngd hver og voru í

upphafi ætlaðar fyrir nótabáta, enda

átti að vera hægt að nota þessa togara

til síldveiða. Var nú ákveðið að

brenna þessi þungu stykki af skipinu

og kom það verk í minn hlut. Byrjað

var að brenna þær af um hádegisbil

daginn eftir að ofviðrið skall á og var

þessu loks lokið um klukkan sjö um

kvöldið. Reyndist það ómetanlegt

happ að við vorum vel birgir af log-

suðugasi á Þorkeli mána, því ella

hefði þetta ekki tekist. Ég varð að

vera óbundinn við þetta verk og var

jafnan maður á verði sem gerði mér

aðvart þegar brot ætlaði að ríða yfir.

Þá varð ég að forða mér í skyndi.

Skaut ég mér þá á bak við kappa

þarna uppi á keisnum og hafði skjól

af honum uns ég gat snúið mér að

verki mínu á ný. Miklu skipti að sjá

til þess að davíðurnar féllu í rétta átt

—það er að segja að ég varð að sæta

lagi að sjóða síðasta haftið sundur á

réttu róli, því ekki hefði verið efni-

legt ef davíðurnar hefðu dottið inn

fyrir. Þær hefðu þá getað brotið allt

sem fyrir varð og erfitt reynst að

koma þeim útbyrðis. Auk þess var

hætta á að vírar sem á davíðunum

voru færu í skrúfuna. Til þess að

halda sem bestu jafnvægi tókum við

að sjálfsögðu eina davíðu hvorum

megin á víxl: Fyrst brenndum við aft-

ari davíðuna bakborðsmegin, þá aft-

ari davíðuna stjórnborðmegin og svo

kollafkolli."

Erfið bið: „Á hvorn veginn

fer hann?"

„Skipið léttist vissulega mikið við

að losna við davíðurnar. En það

þýddi ekki að íshögginu væri þar með

lokið. Við bátsmaðurinn héldum

þegar fram á hvalbak að berja klaka

eftir að davíðurnar voru á bak og