Sjómannadagsblaðið

						SJÓMANNADAGSBLAÐIÐ

69

**

I várum lögum"

sagt frá dr. Jóni Dúasyni sem barðist fyrir því að Grænland yrði íslensk

nýlenda og heitum umræðum um málið fyrir 42 árum

Jón Dúason: „Grænlendingar eru ekki né

hafa nokkru sinni verið fullvalda þjóð."

Pétur Ottesen: „Þá er þar loðdýrarœkt     Kristján Albertsson: „Fólkiðsem á Grœn-

mikil og gagnsamleg..."                                landi býr á Grœnland..."

AGrænlandi eru fram-

tíðarskilyrði          fyrir

,   ,                hrausta og harðfenga

menn." Þessi orð eru niðurlag á til-

lögu sem flutt var á Alþingi íslend-

inga á þinginu í nóvember 1954.

Flutningsmaðurinn var Pétur Otte-

sen alþingismaður og miðaði tillagan

í sem skemmstu máli að því að þegar

yrði gerð gangskör að því að viður-

kenndur yrði réttur íslendinga til at-

vinnurekstrar á Grænlandi og við

strendur þess.

Þessi krafa var vissulega ekki ný af

nálinni. Pétur hafði margsinnis flutt

hana. Ýmsir íslendingar höfðu rann-

sakað hin fornu tengsl íslands og

Grænlands og komist að þeirri niður-

stöðu að þrátt fyrir langa undirokun

Islands af hálfu erlendra þjóða og þá

staðreynd að Grænland var svo gott

sem týnt land öldum saman hefði

staða Grænlands sem íslensks

„amts" eða nýlendu ekki breyst rétt-

arfarslega.

Deilt um yfírráð á Grænlandi

Einar Benediktsson skáld viðraði

oft þá hugmynd að íslendingar gerðu

kröfu til Grænlands og árið 1931

færðust þessi mál í brennidepil,

þegar Norðmenn tóku sig til og námu

land á Austur-Grænlandi. Spruttu þá

upp hatrammar deilur milli Norð-

manna og Dana og Alþingi íslend-

inga skoraði á ríkisstjórnina að gæta

hagsmuna íslands í sambandi við þá

togstreitu. Deilu þessari var skotið til

Fasta alþjóðadómstólsins sem árið

1933 dæmdi landriám Norðmanna

ólöglegt vegna þess að hinn forni

yfirráðaréttur er á 13. öld komst í

hendur Noregskonungs hafði tekið

til alls Grænlands og væri því enn í

gildi. Var því litið svo á að Dönum

bæri yfirráðarétturinn eftir sem

áður.

Innlimun Grænlands

Eftir stofnun Sameinuðu þjóð-

anna urðu Danir að skila skýrslu um

stjórnun sína á Grænlandi til vernd-

argæslunefndar samtakanna. Árið

1953 gekk hins vegar í gildi ný stjórn-

arskrá í Danmörku þar sem ákveðið

var að Grænland skyldi ekki lengur

teljast nýlenda Dana, heldur sérstakt

„amt" í kóngsins víðlenda ríki. í sam-

ræmi við þetta fóru Danir fram á að

þurfa ekki lengur að skila skýrslum

til verndargæslunefndarinnar um

stjórnun sína.

Nú vöknuðu Grænlandsmálin á ís-

landi til nýs lífs og vildu ýmsir þing-