80 SJÓMANNADAGSBLAÐIÐ íslensk byssuskytta á spjalli við Danakóng Hér segir frá því þegar Jón Ólafsson Indíafari sigldi á kóngsskipinu Spes til Noregs og mörgu undarlegu, yfirnáttúrulegu og spaugilegu sem við bar í þeirri ferð Illur fyrirboði „Á því fyrsta ári, er ég kom undir kónglegt regimenti árið 1616, var kóngsins lífskip í smíði á Bremer- hólmi, sem í fyrstu kallaðist Caritas, en síðar fyrir nokkurt tilefni Patien- tía. Á því ári 1616 var haldinn herra- dagur í Osló í Noregi með kónginum og öðrum af ráðinu. Var canceler- inn, Christian Friis, hver eð á þann tíma var mjög á aldur kominn, undir eða yfir áttrætt. Og um kvöldið til Osló, nær hann með kónginum og öðrum herrum var til borða uppisitj- andi, kenndi hann sig veikan orðinn og bað kónginn innilega um að hann mætti út flytjast strax til skips þess er hann kom með til Kaupinhafn það- an, sem var Fides, og að morgni komast á heimleið, hvað kóngurinn góðmannlega samþykkti. En um nóttina nærri miðnætti andaðist hann og strax að morgni heimleiðis fluttur. Nú sem hans frú, Mette eða Matt- hildur, það spurði, brá henni undar- lega þar við og var sagt að hún hefði rangan grun að öðru vísi mundi skeð hafa um hans dauða. Nefnt var að hún mundi ósæta samvisku hafa til kóngsins og var kóngur af trúum vin- um aðvaraður þar um, að hann til sjós og lands sem best með Guði sig athugaði." Lífskip konungs hrekur upp á sandrif „Á því ári 1617 um vorið ásetti kóngur sér enn þá sem fyrri út að sigla með sínu skipi Patientia. Um kvöldið var við lokið að flytja til skips, hvað við þurfti, en um morg- uninn vildi kóngur út reisa. Um nótt- ina kom svo mikil ógn af austri að undrum gegndi, og menn hugðu hús og turnar niður hrapa mundu. Það varaði nær hálfa eykt. En í þeim sama byl hrakti kóngsins lífskip upp á sandrif nokkur er lágu fyrir utan Bremerhólm, úr flotanum 1 hundrað skipa, er þar lágu, og um koll á stjórnborðssíðuna, og rann sjór inn af hverju porti, því stykkin lágu öll úti. Svo skemmdist allur farkostur fólksins með kóngsins öllu meðfylgj- andi. Hann sjálfur, kóngurinn, ásamt öllum honum þénandi, sem var kapteinar, skipherrar, byssu- skyttur bátsmenn, timburmenn og hofþénarar, sem þar daglega við voru í hálfan mánuð skipið aftur við að rétta, hvað og skeði með stórum erfiðismunum. Þá umbreyttist skips- ins nafn, sem áður hét Caritas, en með því að slík raun og reynsla það yfirféll, lét kóngurinn nefna það Pat- ientía." Enn nýtt áfall Patíentíu „Skömmu seinna en þetta skeði lét kóngurinn til búa upp á nýtt þetta sitt skip til siglingar að reyna þess gang, stöðugleik og ferð undir seglum með öðru vel siglandi skipi, Spes að nafni. Nokkrum dögum fyrr lét kóngurinn það spyrjast út um landið að hann með þessu skipi vildi afreisa. En sem skipin vildu frá höfnum halda, lét kóngurinn setja sig með bát til hins skipsins. Á þessum degi var gott veð- ur með sólskini. I þann tíma lá ég sjúkur í köldu, og varaði í 18 vikur sá sjúkdómur. — Og nær sem skipin undir þeirra seglum voru komin út fyrir Drageyri í hægri kylju, kom einn andgarður svo geysi- lega hart, að stórmastrið, sem var samsett af 9 trjám og var tveggja eður 3ja feðminga að þykkt, hrökk í sund- ur og í einu út í sjó með 12 mönnum, er í merskörfunni sátu, af hverjum einn þeirra andaðist og kóngur syrgði mjög með tárum og kvað hann sitt líf fyrir sig misst hafa. Þeirra börn lét hann taka, þau sem vaxin voru, en þeirra móður einum bátsmanni gifta. I þriðja sinn var ég með, þá kóngur- inn sigldi þessu skipi ofan í Eyrar- sund og tókst þá allt vel." Hauslaus maður fljótandi í tunnu „Páskadaginn sjálfan, þegar öll kóngsins skip lágu á straumnum fyrir utan Bremerholm undir sínu skarti, sem er skansklæðum umkring alla borðstokka og allar merskörfur, með sín flögg á toppum og bolsaner frá rámúlum, undir predikun, rak eina tunnu tvíbotnaða að skipinu Patien- tía, en sá maður er bar dagvakt, brá karnatskrókum á þessa tunnu og inn- byrti hana, því hann hugði gagnlegt nokkuð inni vera mundi. En nær hann tunnuna opnaði var þar inni höfuðlaus, dauður maður liggjandi. Maðurinn var felmtsfullur og út- hæfði tunnunni aftur í sjó. Síðan gjörðist stór reimleiki lengi í skipinu, hvers 9 menn urðu við varir, á meðal hverra var ég einn, hvern vér fengum yfir höfuðið, hvar yfir kóngur sig mjög aumkaði og daglega vitjaði vor sjálfur og tilskikkaði sínum mat- gjörðarmanni oss þá heilnæmustu fæðu að bera. Þetta var í öðru sinni er ég siglda innanborðs á þessu skipi með kónginum ofan í Eyrarsund. Guð veitti oss aftur vora heilbrigði."
Beinir tenglar