Sjómannadagsblaðið

						SJÓMANNADAGSBLAÐIÐ

89

son, Jón Ólafsson, Jón Sigurðsson,

Kolbeinn Þorsteinsson og Magnús

Magnússon."

Gull í Öskjuhlíð?

„Þótt sjávarútvegurinn væri á

þessum árum aðalatvinnuvegur

Reykvíkinga og afkoma flestra fjöl-

skyldna í bænum byggðist á gengi

hans, voru þó sumir sem einmitt um

þetta leyti vonuðust eftir því að höf-

uðstaðarbúum veittist skjótfengnari

afli en sá er sóttur er í greipar Ægis

konungs. Um haustið hafði sú frétt

borist sem eldur um sinu að gull væri

fundið í Öskjuhlíð. Þar hafði verið

borað eftir vatni og torkennilegar

gylltar agnir komið upp með born-

um. Agnir þessar voru skoðaðar

vandlega, en ekki urðu menn á eitt

sáttir um hvort um gull væri að ræða

eða ekki, en í hópi athugenda var

Islendingur einn sem hafði unnið að

gullgreftri í Bandaríkjunum og var sá

ekki í vafa um að þarna væri hinn eðli

málmur fundinn. Stofnuð var nefnd

á vegum bæjarstjórnar til þess að

hafa stjórn gullnámunnar með hönd-

um og síðan voru námuréttindin seld

hlutafélagi sem stofnað var til gull-

vinnslunnar. Þótti sjálfsagt að Reyk-

víkingar hefðu forgang í félagi þessu

og urðu margir til að leggja fram fjár-

muni í von um skjótfenginn gróða. í

Lögréttublaði því sem áður hefur

verið vitnað til er að finna frétt um

hlutafjársöfnun gullfélagsins, sem er

á þessa leið:

„/ síðasta tölubl. Lögréttu og í

þessu tölublaði stendur auglýsing frá

hlutafjel. Málmi um að hlutabréfa-

áskrift fjelagsins verði lokið á morg-

un. Reykvíkingar taka alla hlutina,

svo að gera má ráð fyrir að innan

skamms verði byrjað á borunum.

Stjórn fjelagsins er að semja við enskt

fjelag um að taka að sjer borarnirnar,

en þeir samningar eru ekki fullgerðir

enn."

En meðan hluthafar í gullleitarfyr-

irtækinu voru að reikna út væntan-

legan gróða sinn var haldið áfram að

ferðbúa þilskipin. Þarna voru marg-

ar fríðar fleytur, traust og góð skip,

sem um árabil höfðu borið mikla

björg í bú. Smábátar voru á þönum

milli lands og skipanna sem lágu úti á

höfninni. Ungir drengir fengu að

fljóta með ferð og ferð og upplifa þá

merkilegu reynslu að stíga fæti sínum

á skipsfjöl, þótt aðeins væri það

skamma stund. Veðurbarðir sjó-

menn stungu saman nefjum sínum og

spáðu um veður og aflabrögð á ver-

tíðinni, voru flestir á einu máli um að

horfurnar væru góðar. Einn og einn

hafði þó haft slæmar draumfarir fyrir

vertíðarbyrjun og taldi slíkt spá illu.

Einhver rifjaði upp sögu sem komin

var alla leið vestan frá Bolungarvík.

Þar hafði orðið sjóskaði 7. janúar

1905 og var sagt að stúlku eina hefði

dreymt eftir þann atburð að hún væri

á leið heim að Hóli við Bolungarvík.

Þótti henni þá kona allsvipmikil og

þó ekki fögur slást í för með sér og

segja: „Mörgum hef ég nú átt ráð á í

vetur, en þó verða þeir fleiri næsta

ár." Gat verið að það hefði verið

svipur Heljar sem stúlkunni fylgdi og

vertíðin yrði hin mannskæðasta?

Sjóslys voru reyndar ekki fátíðir

atburðir á þessum árum. Þótt þil-

skipin væru stór og talin traust, þá

sýndi reynslan að þeim var hætt

þegar óveður brast á. Þegar rokið

ýlfraði og brim svarraði við strönd

var engum rótt sem átti ástvin á sjó.

Speglast sá uggur í Lögréttugrein í

vertíðarbyrjun, þar sem segir m.a.

svo:

„Sjósóknin hér er erfið og hœttu-

mikil um þennan tlma árs. Menn geta

búist viðfrosti, stormum og dimmum

og lóngum illviðranóttum. Það erþví

afar áríðandi að hafa góð skip og vel

útbúin. Þá verður hættan minni. En

bili eitt, þá er öðru hætt. Auk þess

sem vandaður útbúnaður er sjálfsögð

varúðarskylda til tryggingar lífi sjó-

mannanna, þá geta innsiglingar til

viðgerðar tafið svo fyrir að útgerðin

bíði við það stórtjón.

Fiskiskipaútgerðin er aðalatvinnu-

vegur Reykvíkinga. Hvernig mundi

fara fyrir bœnum efþessi útgerð yrði

að hætta?

Við skulum vœnta að til þess komi

ekki.

Efþað fœri svo að fólkið streymdi

burtu úr bœnum og mikið af honum

legðist íauðn. Hús og lóðir hröpuðu í

verði. Stórar eignir yrðu að engu.

Framtíð bœjarins er komin undir

fiskiskipaflotanum."

Veðrabrigði í aprílbyrjun

„Þilskipin héldu úr höfn eitt af

öðru. Það blés byrlega fyrir þau sem

fyrst fóru en þau sem urðu síðbúnari

lentu í hálfgerðum erfiðleikum með

að komast leiðar sinnar. Stillt veður

var dag eftir dag, stundum svo mikið

logn að varla bærði hár á höfði. Eins

og jafnan varð mönnum tíðrætt um

veðráttuna og allir höfðu á orði að

þetta væri einmuna blíða og vonuðu

að hún mætti haldast sem lengst.

Góðviðrið stóð út allan marsmán-

uð. Skip komu og fóru. Veiðarnar

gengu bærilega, en eins og áður

gerðu þó erlendu botnvörpungarnir

mörgum gramt í geði, svo og að-

gerðaleysi dönsku strandgæslunnar.

Þótti mönnum hart að ekkert varð-

skip skyldi vera við gæslustörf, en

svo stóð á að varðskipið Hekla sem

annast hafði gæslu um nokkurt skeið

var nýlega farið utan en nýtt skip,

Islands Falk, sem hafði verið smíðað

sérstaklega til þess að vera við ísland

var ekki komið enn. Bárust fréttir af

því að það mundi leggja af stað til

íslands í aprílbyrjun.

Fyrsta dag aprílmánaðar urðu

mikil og snögg veðrabrigði. Þá um

morguninn fór loftvog fallandi og

stóð brátt mjög illa. Þess var heldur

ekki lengi að bíða að hvassviðri

gerði, fyrst af suðri en síðan af suð-

vestri. Fylgdi mikil rigning hvass-

viðrinu um skeið. Varð ekkert lát á

veðurhæðinni næstu daga og þannig

var til dæmis slíkt suðvestan rok í

Reykjavík 3. apríl að varla var stætt í

verstu hryðjunum. Þótt veður héldist

svo slæmt var mikið um skipaferðir í

Reykjavík. Þilskipin sem farið höfðu

út í vertíðarbyrjun voru nú að koma

inn með afla. Snör handtök voru

höfð við að losa skipin, þótt aðstæð-

ur væru hinar erfiðustu, og síðan

héldu þau þegar í stað út aftur. Það

gat varla verið að þessi óveðurskafli

stæði miklu lengur. Það var mikið

kapp í flestum skútuskipstjórunum

— enginn vildi láta sinn hlut eftir

liggja, né um sig spyrjast að legið

væri í höf n þótt veður væri ekki upp á