SJÓMANNADAGSBLADID 69 Áhöfhin á einni fiskiskonnortunni hefur stillt sér upp til myndatöku, meðan siglt er út úrfirði á íslandi. þriggja daga hátíð í Pompól. Þeir syngja og spila á harmoníku, flautu, munnhörpu, gítar og trommur. Af þessu tilefni þykir rétt að rifja stuttlega upp í Sjómannadagsblaðinu sögu franskra fiskimanna hér við land. Franskar skútur á Islandsmiðum Á síðari hluta 19. aldar og fram til 1936 var hér á hverju ári mikill floti franskra fiskiskúta. Bestar heimildir um franska fiskimenn hér við land er að finna í bók Elínar Pálmadóttur — „Fransí Biskví" sem kom út 1989. íslandsskúturnar komu flestar frá borgunum Dunkerque og Gravelines norður í Flandri, nyrst í Frakklandi við Ermarsund og landamæri Belgíu og frá smáþorpunum þar í grennd. Bretónar í Pompól á norðurströnd Bretaníuskaga, sem liggur mun sunn- ar að Ermarsundi, gerðu út skútur á íslandsmið frá 1852 til 1936 og voru skúturnar þaðan flestar 80, en einnig voru nokkur skip frá útgerðarbæjum þar í grennd, eins og Binic. Frá Dunkerque átti útvegur á Is- 'andsmið sér mun lengri sögu eða frá því stuttu eftir 1600; árið 1617 er fyrst getið um skútur frá Flandri á íslands- miðum. Árið 1818 strandaði lítil fiskiskúta frá Dunkerque á Skálafjöru í Meðallandi, um 50 lestir að stærð og hét Morgunroðinn (l'Aurore). Allir skipverjar björguðust. Einn þeirra hét Louis Henry Joseph Vanderoruys. Hann eignaðist með Valgerði Jóns- dóttur, vinnukonu að Skurðbæ, son- inn Benóní, sem fæddist hinn 26. jan- úar 1819. Frá þessum strandmanni er komin mjög fjölmenn ætt hér á ís- landi. Mikið kjarnafólk, sem hefur m.a. getið sér gott orð sem sjómenn og miklir fiskimenn. Hér má nefna Binna í Gröf í Vestmannaeyjum, Ben- óný Asgrímsson þyrluflugmann og Halldór Nellet skipherra. Eflaust liggja víðar slík blóðbönd, þó að þau séu ef til vill minni en ætlað var, að því er Elín Pálmadóttir heldur fram, en þetta mun þeirra frægast. Blóma- tími franskrar útgerðar á Islandsmið- um er síðari hluti 19. aldar og byrjun þessarar aldar. Flest voru skipin um og eftir síðustu aldamót. Áhrif og gagnkvæm viðskipti voru töluverð og gátu frönsku fiskimennirnir sér alls staðar gott orð. Þeir voru vingjarnleg- ir og báru með sér að þeir voru eins og íslendingar á þeim tíma bláfátækir. Viðbrugðið var hvað þeir voru barn- góðir. Vöruskipti voru talsverð milli íslendinga og skútukarla. Fransmenn- irnir fengu vettlinga og ullarfatnað í Frá 1906 til 1927 var Franski spítalinn í Vestmannaeyjum eina sjúkrahúsið þar.
Beinir tenglar