96 SJOMANNADAGSBLADID Blómsveig var varpað í sjóinnfrá borði á Tý árið 1995 til þess að minnast sfarenda semfórust á stríðsárunum. Við það tkifri varþessi mynd tekin afáhöfninni. Fremstfyrir miðju sitja þeir Höskuldur Skarphéðinsson skipherra og Þór Vignir. (Ljósm.: Guðmundur Valdimarsson bátsmaður). unum að díeselvélarnar koma og munu fyrstu díeseltogararnir hafa ver- ið Hallveig Fróðadóttir, Jón Þorláks- son, Þorkell Máni og Gylfi frá Pat- reksfirði. En þótt gufuvélarnar hefðu sitthvað til síns ágætis þá vildi ég samt ekki skipta á þeim og díeselvél- unum. Því veldur hve langtum hrein- legra og loftbetra er að umgangast díeselvélarnar og sjálfsagt líður lang- ur tími þar til þær verða leystar af hólmi." Kaflaskil deilan um 50 mílurnar Þegar ég fór af Þormóði goða urðu kaflaskil hjá mér. Ég var tekinn að þreytast á togaramennskunni og vildi breyta til. Spurðist ég fyrir um hvort pláss væri að hafa hjá Land- helgisgæslunni og var erindi mínu vel tekið þar. Var ég skráður á varðskipið Þór þann 15. janúar 1970. Þór hafði þá skemmst talsvert mikið í eldsvoða og var verið að koma honum í gagnið aftur um þær mundir. Á Þór var þá skipherra Helgi Hallvarðsson og nefni ég hann hér þar sem hann var fyrsti skipherrann sem ég sigldi með. Ég var svo á skipum Landhelgisgæsl- unnar einu á eftir öðru Þór, Ægi, Óðni og Árvakri. Eg held að ég hafi siglt með öllum kapteinunum sem þá voru starfandi, þeim Helga Hallvarðs- syni, Guðmundi Kjærnested, Sigurði Þ. Árnasyni, Gunnari Ólafssyni, Þresti Sigtryggssyni, Bjarna Helga- syni, Ásgrími Ásgeirssyni og síðan yngri mönnum, eins og Olafi Val Sig- urðssyni, Höskuldi Skarphéðinssyni og Sigurði Steinari Ketilssyni. Minnisstæðasti tíminn á skipum Landhelgisgæslunnar var auðvitað sá tími þegar Þorskastríðin geisuðu, það er að segja deilan um 50 mílurnar og deilan um 200 mílurnar. Eg var á Þór þegar 50 mílna deilan hófst 1. sept- ember 1972 og við vorum stöðugt að klippa á vírana hjá bresku togurum og alltaf að lenda í árekstrum. Gömlu vélarnar í Þór höfðu verið gallagripir, en þarna var hann kominn með nýjar Mannheimvélar fyrir skömmu, af- bragðsgóðar vélar, sem settar höfðu verið í hann í Álaborg. Þór gekk nú ágætlega sem kom sér vel, því oft lá mikið við að geta forðað sér þegar sigla átti á okkur, en við vorum alltaf þar sem bardaginn var harðastur. í Alaborg hafði skipinu lfka verið breytt og meðal annars sett á það þyrluskýli, sem oft laskaðist í hasarn- um á miðunum. Sérstaklega voru dráttarbátarnir sem Bretar sendu á miðin varhuga- verðir. Freigáturnar voru að vísu hraðskreiðar, en þær voru þungar og ekki jafn snarar í snúningum og drátt- arbátarnir, sem einkum var ætlað að laska okkur. Þeir höfðu ámóta gang- hraða og varðskipin þá og eltu okkur iðulega, en drógu okkur sem betur fer ekki uppi. Við vélstjórarnir á Þór gát- um stjórnað vélunum úr stjórnklefa sem var í dekkhæð. Stóð einn vél- stjóri við stjórntækin fyrir hvora vél og oft varð að bregða hart við þegar mikið gekk á. Ekki síst þegar við hugðumst klippa á víra og sigldum þá aftan við togarana sem reyndu að bakka til að bjarga vírunum. Stóð þá oft tæpt að þeir bökkuðu á okkur. Svo löskuðu freigáturnar okkur auðvitað lfka stundum." Það var ævintýri að fylgjast með smíði vélanna Annars er tekið að fyrnast yfir margt það sem gerðist í deilunni um 50 mílurnar og einhvern veginn man ég betur eftir 200 mílna slagnum, en