Sjómannadagsblaðið

						SJÓMANNADAGSBLADID

97

landhelgin var sem kunnugt er færð út

í 200 mílur þann 15. október 1975. Þá

höfðum við fyrir skömmu fengið okk-

ar nýjasta varðskip sem var Týr. Ég

hafði verið sendur utan ásamt fleiri

mönnum 1974 til þess að fylgjast með

smíðinni og var skráður 1. vélstjóri á

skipið 14. janúar 1975. Heim meðþað

komum við loks í mars eða apríl

1975.

Það voru mikil viðbrigði og þrosk-

andi að taka við þessu nýja skipi. Og

víst var margs að gæta, einkum í byrj-

un, en aldrei komu upp neinar bilanir

eða önnur vandræði. Þegar mest

reyndi á skipið í stríðinu um 200 míl-

urnar sýndi sig líka hve vel það var úr

garði gert. í skipinu eru tvær MAN-

vélar, sem eru 3400 hö. hvor. Meðan

á smíði þeirra stóð vorum við sendir

nokkrir vélstjórar til MAN-verk-

smiðjanna í Augsburg í Þýskalandi að

fylgjast með samsetningu þeirra og fá

tilsögn og lærdóm varðandi meðferð

þeirra. Það kom sér ákaflega vel og

var hreint ævintýri að fylgjast með

smíðinni, því aldrei hafði mér dottið í

hug að þannig yrði vél í skip til. Ekki

síst varð ég undrandi þegar þeir voru

að smíða sveifarásinn, en hann er

gerður fyrir átta strokka vél. Þarna var

um fjögurra metra stálklumpur fluttur

inn á verkstæðið, glóðhitaður og síð-

an pressaður í pressu sem gaf 17-1800

tonna þrýsting, uns klumpurinn var

kominn í rétta lengd. Þá var hver sveif

tekin, hituð upp með rafmagni og

pressuð út. Eftir það var ásinn gróf-

unninn í rennibekk og síðan fínunn-

inn meir og meir, uns hinn fegursti

sveifarás blasti við. Sömuleiðis var

heillandi að sjá ventlakeilurnar stans-

aðar úr glóandi járni. Því mun ég seint

gleyma. MAN-verksmiðjurnar eru

líka meðal þeirra allra fremstu í smíði

díeselvéla fyrir skip og þeir smíða

margt fleira, eins og prentvélar. Þarna

voru þeir til dæmis að smíða stóra

prentvél fyrir Prövdu, sem átti að geta

prentað tugi þúsunda eintaka á mín-

útu, enda nokkuð sem til þurfti svo

hægt væri að mata alla Rússa á blað-

inu."

Fengum marga harða slynkina

„Deilan um 200 mílurnar stóð ekki

lengi, en hún var hörð. Ég var þó ekki

Yfirvélstjórinn á sínum stað um borð í Tý. (Ljósm.: Sjómdbl. AM)

um borð í Tý þann 6. maí 1976 þegar

við lá að freigátan Falmouth hvolfdi

honum á Hvalbakssvæðinu í tveimur

hrottalegum ásiglingum. Það kom til

af því að ég var þá kominn í skipaeft-

irlit Gæslunnar, en vegna allra ásigl-

inganna var svo mikið að gera við

skipin að skipaeftirlitsmaðurinn,

Garðar Pálsson, hafði ekki undan og

þurfti að fá aðstoð.

En Týr var aðalskipið sem við

tefldum fram í þessari viðureign og

við létum svikalaust að okkur kveða.

Þannig man ég að í eitt skipti

komumst við inn í þyrpingu bresku

togaranna að kvöldi til í myrkri. Frei-

gáturnar þorðu ekki inn í flotann

vegna ótta við að sigla á eigin menn

og þarna klipptum við aftan úr mörg-

um togurum. Úr þessu varð óskapleg-

ur hasar. Á Tý vorum við með

skiptiskrúfur sem stjórnað var ofan úr

brú og vegna þeirra gátum við brugð-

ist hart við og sloppið við marga skrá-

veifuna, en hvergi nærri allar.  Eitt

sinn komumst við í þá aðstöðu að við

lentum á milli tveggja freigáta, höfð-

um eina á hvort borð, og foringjamir

voru að ræða það sín í milli hvort þeir

ættu að sigla á okkur. En Guðmundi

Kjærnested tókst að komast undan.

Þannig lentum við oft í kröppum sjó.

Þegar við sáum að ásigling var yf-

irvofandi var gefið merki og hver

maður reyndi að ná handfestu og

halda sér. Við fengum líka marga

harða slynkina og skipið leit ekki

alltaf vel út á eftir. Eftir minni ásigl-

ingar reyndum við vélstjóramir að

lappa upp á það sem hægt var um

borð, en annars var siglt í land og oft-

ast til Seyðisfjarðar, því þar var

smiðja sem annaðist viðgerðir. í

fyrstu vorum við sjö í vélinni á Tý,

fjórir vélstjórar og þrír smyrjarar,

enda varð svo að vera á meðan

þorskastríðið stóð yfir. En svo var

fækkað, þannig að nú eru vélstjórarn-

ir þrír og smyrjararnir tveir."

L