102 SJÓMANNADAGSBLAÐID Breskum vopnum og brotsjóum ögrað Pétur Kr. Bjarnason segir frá viðburðaríkustu siglingunni af 30 sem hann fór yfir hafið á stríðsárunum Það er vetur á Isafirði og hallar að jólum árið 1941. Það er stríð í heimin- um og þýskir kafbátar og flugvélar skjóta á íslenska fiskimenn hvar sem til þeirra næst, jafnt við strendur landsins sem á úthafinu. Richard hafði komið úr söluferð um mánaða- mótin nóvember og desember. Það hafði verið ógæftasamt undanfarið og lítið aflast. Flutningaskipin, bæði inn- lend og erlend, höfðu hópast saman við bæjarbryggjuna og lágu þar í röð- um hvert utan á öðru. Það var ekki gæfulegt útlit með að fá fisk til flutn- ings á næstunni, þar sem allir urðu að fara í röðina, hvort sem um var að ræða innlend skip eða erlend leigu- skip frá hernumdu löndunum, aðal- lega frá Noregi, Danmörku og Frakk- landi. Sömu fréttir var að hafa frá öll- um stærri verstöðvunum. Um vorið höfðu þýskir kafbátar haft sig sérstaklega mikið í frammi um manndráp og skipaeyðingar á siglingaleiðinni milli íslands og Eng- lands. Fyrst var ráðist á Fróða og drepnir fimm menn. Þeim sem eftir lifðu tókst að koma skipinu til hafnar í Vestmannaeyjum. Næst hvarf Reykjaborg, stærsti togari íslendinga, í fyrstu með öllu, en síðar fundust tveir menn á fleka sem gátu skýrt frá atvikum. Pétursey fór frá fsafirði 10. mars og sást síðast við St. Kildu og hafði þá stefnu á Irska kanalinn og hélt eðlilegri ferð og allt virtist vera í lagi um borð. Þeir hafa því örugglega verið komnir langleiðina að áfanga- stað þegar þeir mættu örlögum sínum vegna árásar kafbáts, eins og síðar hefur komið fram. í ágústmánuði fór Jarlinn frá Fleetwood áleiðis til Isa- fjarðar með ellefu manna áhöfn og hefur aldrei til hans spurst síðan. Um vorið, þegar skipatöpin voru sem mest, höfðu siglingar stöðvast og legið niðri um tíma, meðan verið var að koma skipulagi á þær, svo menn fengjust til að hefja þær aftur. En það varð að gerast, því allt atvinnulíf hafði hreinlega stöðvast og allir flutn- ingar að og frá landinu lágu niðri. Loks var tekinn upp sá háttur að tog- arar skyldu sigla í samfloti tveir og tveir, en smærri flutningaskipin ráða sínum ferðum, svo sem verið hafði. Lagt upp í "skraptúr" Richard var fyrsta skipið sem sigl- di eftir stoppið og að lokinni þeirri ferð fór skriðan af stað aftur. Við fengum gefnar upp stefnur og vegalengdir sem við áttum að fylgja í alls konar krókaleiðum, sem hefðu lengt siglinguna til muna og aukið hættuna á að skemma fiskinn. Þessum fyrirmælum var lítið fylgt en stefnan sett frá nesi til ness og síðan látið arka að auðnu. Þegar svo var ástatt sem í þetta skipti, þá fóru minni skipin stundum á "skrap", eins og það þá var kallað. Það er að segja að farið var á minni útgerðarstaðina sem stærri skipin gátu ekki sinnt vegna hafnleysis og fengið sitt lítið af hverju, uns farmi var náð. Það þóttu erfiðir og oft leiðinlegir túr- ar og þar sem leið að jólum tóku fjöl- skyldumenn sér frí. Skipstjórinn, Ey- þór Hallsson og stýrimaðurinn Pétur Þorsteinsson fóru báðir í frí til Siglu- tjarðar og í stað þeirra komu Lárus Þ. Blöndal, fyrrum skipstjóri hjá Eim- skip og víðar, og Markús Sigurjóns- son stýrimaður frá Reykjavík. Ymsir fleiri fóru einnig í frí. Vélstjórar í þessari ferð voru Bjarnleifur Hjálm- arsson og Snorri Halldórsson og kokkur var Pétur Friðsteinsson frá Reykjavík. Hásetar voru Pétur Bjarnason, Halldór G. Halldórsson frá Bolungarvík og Gunnar frá Vatni, en hann var frá Siglufirði og fyrrum skipstjóri þar. Við fórum frá ísafirði eftir miðjan desember og héldum fyrir Horn og inn á Húnaflóa áleiðis að Gjögri. Það er óhrein leið um að fara og engin glæsisigling í skammdegismyrkri og byl með áttavitann og vegmælinn eina að leiðarljósi, eins og þá var venjan. A Gjögri kroppaðist eitthvað og síðan var haldið til Steingrímsfjarðar og þræddir allir smástaðirnir — Drangs- nes, Hamarsbæli og Hólmavík. Hvar sem nokkur trilla reri þótt sjálfsagt að sækja hvað sem fékkst. Eftir nokkurn tíma gekk út í norð- austan átt á vestanverðu landinu og auðséð að ekki yrði róið á þessum stöðum á næstunni. Komið var um hálffermi í skipið og því þörf á viðbót sem fyrst. Þá voru engar veðurfréttir nema á símstöðvunum. Á símstöðinni á Hólmavík fréttum við að gott veður væri á norðaustur- landi og að skip sem verið hafði á skrapi á því svæði væri að fylla og ekki vitað um annað á slóðinni. Því var fljótlega haldið af stað austur og byrjað í Flatey á Skjálfanda og síðan farið til Húsavíkur. En nú leið óðum að jólum og allir voru að hætta að róa, en af stað urðum við að komast fyrir jól, til þess að ná í markaðinn eftir jól- in. Á Þorláksmessu tókum við á Húsavík fiskinn frá deginum áður og nokkrir trillukarlar á Raufarhöfn höfðu lofað að róa sama dag, ef við keyptum aflann úr róðrinum, hvort sem við þyrftum hann eða ekki. Við komum til Raufarhafnar á að- fangadag og lá fiskurinn frá deginum áður á bryggjunni, ísaður í snjó. Við gengum þegar í að koma honum nið- ur í lestina en fljótlega kom í ljós að einhver afgangur yrði. Markús stýn- maður hafði orð á því að láta hann a dekkið og henda honum svo þegar við værum farnir, heldur en að skilja hann eftir á bryggjunni. Ég hafði oft komið til Raufarhafn- ar áður og minntist þess að ég hafði
Beinir tenglar