Gripla

						FJANDAFÆLA  GÍSLA   JÓNSSONAR   LÆRÐA                   51

í AM 454 4to og er uppsuða 17. aldar manns á Egils sögu gömlu. Árna

var sem kunnugt er lítið gefið um slíka bókmenntaiðju samtíðarmanna

og mat hana sem fals. Sigurður Jónsson lögréttumaður á Knör hafði

skrifað handrit þessarar Egilssögugerðar, en Árni trúir því illa að hann

sé höfundur hennar. Minnir Árna að hann hafi einhvers staðar eftir

sögn Sigurðar á Knör að hann hafi ritað þessa Egilssögu eftir hendi

lærða Gísla í Melrakkadal. Er þá Gísli óefað author bókarinnar, segir

Árni, og bætir við: 'Gisle var ad vi'su sannreyndr impostor. Enn Sig-

urdur var frömur madr.'19

Lítils háttar hefur Gísla verið getið í munnmælum á síðari tímum,

og segir í Árbókum Jóns Espólíns (VII 38) að hann þætti 'fjölbreyt-

inn sumum'. Átti Gísli að hafa komið burt draug í Búðardal á Skarðs-

strönd 1631,20 og einnig hefur nafn hans tengst sögn sem kom upp

til að skýra dauða séra Sigurðar Magnússonar á Auðkúlu í Svínadal.

Séra Sigurður lést snemma á ári 1657, og bar dauða hans að með

þeim hætti, að ekki þótti einleikið.21 Segir í þjóðsögum Jóns Árnasonar,

að presti væri sendur draugur, og er það ýmist eignað Borgfirðingum,

Dalamönnum eða Vestfirðingum. Draugurinn átti leið um á bæ einum

og kom við í bakaleiðinni og sagði bónda tíðindi. Bóndi skipaði honum

að fara og drepa þann sem hefði sent hann, og tók draugurinn þá strikið

vestur. Segir í einni gerð sögunnar hjá Jóni að draugurinn hitti bónd-

ann á Reykjum, en í annarri að það væri bóndinn í Melbrekkudal.22

Gísli Konráðsson hefur einnig skráð munnmæli um dauða séra Sig-

urðar á Auðkúlu og viðureign draugsins við bónda, og segir hann að

bóndinn hafi verið Gísli í Melrakkadal. Frásagnir Gísla eru í syrpu

hans, Lbs. 2856 4to bls. 334-5, og aftur í sama handriti á bls. 338:

Frá Gísla í Melrakkadal (sjá bls. 338)

Draugur var sendur at vestan til Sigurdar prests Magnússonar á Kúlu

at mælt er, þá hann kom at vestan sá til hans madr sá er Gísli hét ok

bjó í Melrakkadal, kalla sumir hann Jónsson ok ærid fjólkunnugann

5 sva ærit hefir verid ord á gjört; enn eígji kvadst Gísli þá hafa haft faung

á at hepta fór hans, ok spurdi þó hvert hann ætladi? hann kvadst sendur

19  AMKat. I 646.  ' •

20  Ann. 1400-1800 III 199 nmgr.

21  Ann. 1400-1800 I 312, 347, II 180, 436.

22  ÍÞÆ 1330-31.