Gripla

						152                                                GRIPLA

Tvívegis í sögunni bjargar Gísli lífi sínu með því að leika annan

mann; fyrst þrælinn Þórð huglausa og síðar Helga Ingjaldsfífl. Þegar

Þórður er nefndur til sögu í S segir, eins og fyrr er getið, að hann sé

mikill vexti, nær því sem Gísli. Og báðum gerðum ber saman um

mikinn vöxt Ingjaldsfíflsins: '. . . hann var mikill vexti, nær sem troll.'

Lýsing á vexti þessara aukapersóna þjónar engum öðrum tilgangi í sög-

unni en að undirbúa það að hægt sé að villast á Þórði og Gísla og síðan

að Gísli geti leikið fíflið. í þessu sambandi er einkar athyglivert að

þess er hvergi getið í M að Gísli sé mikill vexti. Þegar þau systkin eru

nefnd til sögu í M er tekið svo til orða:

Dóttir þeira er nefnd Þórdís ok var hon ellst barna þeira. Þorkell

hét sonr þeira inn ellsti, annarr Gísli, Ari inn yngsti, ok vaxa allir

upp heima þar. Fundusk eigi fremri menn þar í nánd, þeira jafn-

aldrar. . . . Þat toluðu sumir menn at Bárðr fífldi Þórdísi Þor-

bjarnardóttur; hon var bæði væn ok vitr. (ísl. fornr. VI, 6-7.)

Öllu betri skil eru þeim systkinum gerð í upphafi sögu þeirra í S:

Þau Þorbjorn ok ísgerðr áttu born þau er nefna verðr. Þorkell hét

son þeira inn ellsti, annarr Gísli, Ari hét inn þriði, ok fór hann

þegar austr til Freyseyjar til fóstrs, ok er hann lítt við sogu þessa.

Þórdís hét dóttir þeira. Þorkell var maðr mikill ok fríðr sýnum,

ramr at afli ok skrautmenni it mesta. Gísli var maðr svartr ok sem

þeir menn er stórir váru vexti, ógerla vissu menn afl hans. Hann

var hagr maðr ok iðjumaðr mikill, hógværr í skapi. Þórdís systir

þeira var fríð kona sýnum, skorungr mikill ok helldr harðfeng í

skapi ok vargr inn mesti. (Membr. Reg. Dep., bls. 7-8.)

Enn virðist S fara fremur eftir þeim venjum sem söguhöfundur hefur.

Þau systkin, sem eru burðarásar sögunnar, eru hér kynnt til sögu, ekki

bara nefnd til hennar. Allar helstu lyndiseinkunnir þeirra koma fram

og lesandinn fær glögga mynd af þeim. í styttri gerð sögunnar er alls

ekki lýst útliti eða skaphöfn bræðranna en sagt um Þórdísi að hún hafi

verið bæði væn og vitur. En hvergi í sögunni sýnir Þórdís svo mikla

vitsmuni að hún eigi skilið þessa einkunn í upphafi. Hins vegar er lýsing

hennar í lengri gerðinni í fullu samræmi við allar athafnir hennar síðar

í sögunni. Og í S er skýrt tekið fram að Gísli hafi verið mikill vexti,

eins og báðar gerðir segja síðar um Þórð huglausa og Helga Ingjalds-

fífl.