Gripla

						184                                                GRIPLA

sögu og Eyrbyggju.' Guðbrandur Vigfússon hallaðist helzt að því að

Hallfreðar saga væri skráð um 1220, og svipaðrar skoðunar er Einar

Ólafur Sveinsson: 'Ef ætla mætti á, að höfundurinn hefði þekkt Fóst-

bræðra sögu og Ólafs sögu helga eftir Styrmi, mundi hún ekki vera

mikið eldri en 1220, en gæti verið ögn yngri.' Sigurður Nordal kveður

hins vegar svo að orði: 'Aldur sögunnar virðist mega ákvarða nokkurn-

veginn með samanburði við aðrar heimildir, þar sem hún er yngri en

bækur Gunnlaugs munks, en Snorri virðist hafa haft hana fyrir sér,

þegar hann ritaði Heimskringlu. Því má telja Hallfreðar sögu ritaða á

áratugnum 1215-25.' Bjarni Einarsson er sammála Nordal að því leyti,

að Snorri hafi stuðzt við Hallfreðar sögu í Heimskringlu og einnig, að

Hallfreðar saga sé eldri en Kormáks saga.7 En nú er aðferðum manna

við aldursákvarðanir sagna ábótavant á ýmsa lund, enda virðist enginn

hafa áttað sig á sambandi Hallfreðar sögu og Stjórnar, þótt ekki þurfi

að efast um áhrif hetjusagna Gyðinga á íslendingasögur. Aldur ein-

stakra sagna verður ekki ákveðinn með neinni öruggri vissu nema tekin

séu mið af ritstörfum íslendinga að fornu, frumsömdum og þýddum, í

heild.

Um dulargervi Hallfreðar ber þess enn að geta, að tvö atriði í lýsing-

unni eiga sér ekki hliðstæður í tilfærðum kafla Stjórnar. Annað er staf-

karls gervið, en slíks er oft getið í fornsögunum, þegar menn dulbúa sig,

og nægir í þessu sambandi að minna á Þorstein drómund í Grettlu, sem

ber með sér áhrif frá Tristrams sögu og ísondar (Tristram var 'allur svo

torkynnilegur að enginn maður kenndi hann. Andlit hans var allt steint

gulum lit, og hann var í herfilegum vaðmálskyrtli og fornan slagning

yfir sér'), Guðifrey í Orkneyinga sögu, eins og Bjarni Einarsson hefur

rakið, Helga Hálfdanarson í Hrólfs sögu kraka, Þorstein og Bela í Þor-

steins sögu Víkingssonar, og Friðþjóf frækna, sem þó er raunar lýst sem

saltkarli. í Þorleifs þætti dulbýr skáldið sig ekki einungis í stafkarls

gervi, heldur bindur hann sér g&ltarskegg, og minnir það á gervi Hall-

freðar. Sú áherzla sem lögð er á sverðið í Hallfreðar sögu, kemur

lesanda nokkuð á óvart, þar sem Hallfreður notar sverðið ekki í viður-

7 Sjá Björn M. Ólsen, Um íslendingasögur, 241. bls.; útgáfu Guðbrands Vigfús-

sonar (inngang) á Hallfreðar sögu; ritgerð Sigurðar Nordals um sagnaritunina í

Nordisk Kultur (1953), en vitnað er til þýðingar Arna Björnssonar, Um íslenzkar

fornsögur (1968), 119. bls.; formála Einars Ólafs Sveinssonar í íslenzkum fornrit-

um viii, Ixxiii. bls.; Bjarni Einarsson, To Skjaldesagaer, 126. bls.