Gripla

						POSTULÍNSGERÐ OG HESTAVlG                                  39

Vind sem sagt er Vind hólar séu vidkéndir, og att var vid Bleik

Sveins ríka á Illhugastödum cfr. pag. 5650 sem drapst á Bleiks-

mýrardal. Þad var seinast Hestavig hér, Sigmundr átti mörg

börn, Árna, Gudrúnu etc.56

En undir dálki 5650 segir svo:

Sigrídr (Kolbeinsdóttir Eiríkssonar) átti Svein á Illhugastöðum

Magnússon Þorlákssonar p 5251 þeirra afqvæmi þar.

Undir dálki 5251 er gerð grein fyrir Þórdísi, konu Tomasar, sonar

Sveins á Illugastöðum Magnússonar. Séu þessi orð Jóns Espólíns í

Ættartölunum um Svein Magnússon borin saman við ættrakninguna,

sem kemur fyrir undir lokin í frásögn Jóns Espólíns í Árbókunum, til

Sveins lögmanns Sölvasonar (d. 1782), verður ekki betur séð en Sveinn

Magnússon, langafi Sveins Sölvasonar, sé dóttursonarsonur Sveins

ríka á Illugastöðum Jónssonar. Ættartölur Espólíns eru hinu sama

marki brenndar sem flest önnur gömul ættartölurit, að erfitt er að átta

S1g á tímatali þeirra nema með því að draga saman meiri og minni efni-

við til samanburðar, ef hann er þá fáanlegur. Einhver tvískinnungur

bnnst mér vera í Ættartölum Espólíns annars vegar og í Árbókum

hans hins vegar í hugmynd höfundarins um, hvenær þeir voru uppi

nvor um sig, Sveinn Jónsson og Sveinn Magnússon, sem báðir virðast

hafa búið á Illugastöðum. Ég læt þó ættfræðingum eftir að greiða úr

pví máli. Það breytir hvort sem er engu um það, hver var heimild Jóns

Espólíns fyrir síðasta hestavígi á íslandi.

Þeir, sem þekkja til skýrslugerðar íslenskra yfirvalda til danskra

stjórnvalda í Kaupmannahöfn á 18. öld, furða sig ef til vill á því, að

Jón Jakobsson skuli hafa sent rentukammerinu þær þrjár skýrslur um

jarðvegsefni, sem hér hafa verið birtar, á íslensku. Ástæðuna tel ég

hiklaust vera þá, að sýslumaður veit sem er, að Jón Eiríksson konfer-

ensráð hefur persónulega áhuga á, að rannsökuð séu ýmis jarðvegsefni

a Islandi. Að baki þessara rannsókna lá sennilega ekki framar öllu

hreinn vísindalegur áhugi, heldur ekki síður viðleitni til að fitja upp á

einhverjum nýjungum, sem verða mættu liður í eflingu atvinnuvega

Sonarsonur þessa Sigmundar gæti verið Sigmundur sá Árnason, sem býr á Garðsá

1703, 44 ára að aldri (Manntal á íslandi 1703, Rvík 1924-1947, bls. 343). Þeir, sem nota

Ættartölur Jóns Espólíns, komast brátt að raun um, að þar nægir að vísa til dálka.