Gripla

						58                                                   GRIPLA

konungsríkið á írlandi og reyndar einnig allar vesturhafseyjarnar. Það

hefur varla nein áhrif á hugarfar og framkomu Odds, að hann tekur

kristna trú, og þannig mætti nefna mörg önnur dæmi.

Aðferð höfundar er aðallega samlagning. Hann hefur að vísu áform

í stórum dráttum, en framkvæmir þau ekki í neinu ströngu orsakasam-

hengi, heldur raðar hann saman fjölda atburða, sem oft eru mjög svip-

aðir, þ.e. hann notar í ríkum mæli endurtekningaraðferð, endurtekur

aftur og aftur týpísk mótíf og efni: áskorun/bardaga, árás/orrustu, sig-

ur á miklu ofurefli, hefnd, valdatöku, frægð. Allsstaðar þar sem Odd-

ur kemur við, er spurt á sama hátt: 'Ertu sá Oddur sem fór til Bjarma-

lands?' eða á þá leið, og þegar höfundur segir frá veðmálum í höll

Herrauðs, notar hann tvisvar sinnum nærri því sama skema í atburða-

rás og orðalagi. Á sama hátt hefur hann áberandi tilhneigingu til að

nota þrítölu (þrjár víkingaferðir, áður en Oddur gengur í fóstbræðra-

lag við Hjálmar, þrjú dæmi um mikilmennsku Odds hjá Herrauði, áð-

ur en hann fer til Bjálkalands, þrjú ár sem hann dvelst á írlandi, þrjár

örvar Gusisnautar, þrjár steinörvar Jólfs o.s.frv.), en einnig aðrar fast-

ar tölur (t.d. hefur Oddur eða andstæðingur hans eða hvortveggja 30

skip). Þetta leiðir af sér að öll frásögnin er - þrátt fyrir allar ýkjurnar -

nokkuð þurr; höfundur lætur sem hann sé óhlutdrægur, kemur varla

neinsstaðar fram með beinar umsagnir eða dóma, og hann notar mikið

af formúlum eða formúlukenndu orðalagi - í stuttu máli: hann notar

yfirleitt þær aðferðir sem Axel Olrik á sínum tíma kallaði 'epísk lög'

og taldi einkenna alþýðlegar 'bókmenntir' (sjá Olrik 1908, 1909). Að

vísu segir höfundur frá sumum atburðum í nokkuð skýrum myndum,

sem eins vel gætu komið fyrir í einhverri íslendingasögu, en yfirleitt er

málfar hans heldur fátæklegt (t.d. í efnislitlum samtölum) og algerlega

laust við þá fjölbreytni sem sérkennir málið á bestu íslendingasögum.

2.3. Samsvarandi þessu eru persónulýsingar. Það má óhætt segja, að

Oddur sé eina persónan í allri sögunni sem er nokkurn veginn mótaður

sem mennskur maður. Myndin af persónuleika hans, sem frásögnin

framkallar, er ekki alveg einhliða: hann er sterkur, kjarkmikill, trygg-

lyndur, örlátur, hjálpsamur, en einnig íhugull (mannamissir sem hann

hefur orðið fyrir, liggur þungt á honum), en á hinn bóginn er hann

drjúglátur, óráðþægur, metnaðargjarn (þó án valdagræðgi) og samtím-

is tiltakanlega lítt ásthneigður (að því leyti er hann allt annað en ekta

'rómantísk' hetja). En þótt þessi margbreytni sé að nokkru leyti sann-