126 GRIPLA Og í búðasundunura gengur maður einn í Og er hann kemur í búðarsundið, þá mót þeim, gamall og hrumur, og hafði gengur maður í mót honum; sá er við ald- kápu svarta og ein ermur á, bugstaf í ur. Hann var í svartri ermakápu, og var hendi og broddur í. hún komin að sliti; ein var ermur á káp- (Konungsbók) unni, og horfði sú á bak aftur. Hann hafði í hendi staf og brodd í, hafði síða hettuna og rak undan skyggnur, stappaði niður stafnum og fór heldur bjúgur. (Möðruvallabók) Þannig verður einerma yfirhöfn eins konar sérkenni örlátra manna í örbirgð. í Hungurvöku (1938, 83. bls.) er Gizuri biskupi lýst á merkilega lund: Gizur var alger að sér um alla hluti, þá er karlmaður átti að sér að hafa. Hann var farmaður mikill hinn fyrra hlut ævi sinnar, meðan ísleifur lifði, og var jafnan mikils virtur hvar sem hann kom, og var þá tignum mönnum á hendi er hann var utanlands. Haraldur konungur Sigurðarson var þá konungur í Noregi, og mælti hann þeim orðum við Gizur, að honum kvaðst svo sýnast til, að hann mundi bezt til fallinn að bera hvert tignarnafn sem hann hlyti. Morkinskinna (1932, 251. bls.) hermir fyllri dóm Haralds harðráða um Gizur biskup: Þá er Gizur ísleifsson kom á fund Haralds konungs, var rætt um að hann væri merkilegur maður. Þá sagði Haraldur konungur: Svo er það sem þér segið, en þar má gera vel af þrjá menn: Hann má vera víkinga höfðingi, og er hann vel til þess feng- inn. Þá má hann og vera konungur af sínu skaplyndi, og er vel fengið. Með þriðja hætti má hann vera biskup, og það mun hann helzt hljóta og mun vera hinn mesti ágætismaður." Einsætt er að skyldleiki hlýtur að vera með öllum þeim ritum sem geta um íslending 'vel fallinn til konungs' á dögum Haralds harðráða, sem raunar kemur þar sjálfur við sögu. Hér verður gert ráð fyrir því að Hungurvaka sé upphaflegust, hvort sem lof um Gizur biskup er rétti- lega eignað Haraldi konungi eða ekki. Hungurvaka er sagnfræðirit, en