Gripla

						JÓRSALAFERÐ                                                213

sér. Ekki til að upphefja hann, heldur þvert á móti til að leggja áherslu

á hégómleika fararinnar. Sé nógu oft hamrað á orðunum gull og silfur,

eins og gert er í sögunni, kemur í þau tómahljóð.

I sögunni situr drottning heima 'úglöð ok í illum hug'27 og ber ekki

nein merki iðrunar eins og í kvæðinu, en þar situr hún sorgmædd og

grátandi ('doloruse e pluraunt', v. 92).

Þegar Karlamagnús lítur yfir fagurt lið sitt, sem er samankomið á

miklum velli, getur hann ekki orða bundist og kallar á Bertram: 'Ki qo

duit e governet, ben deit estre poant!' (v. 97).28 Karlamagnús sögunnar

er drjúgari með sig: 'máttugr skal sá vera ok vitr, er slíku liði á at

stjórna.'29 Og vaknar sú spurning hvort hegðun hans síðar meir bendi

til viturleika.

I kvæðinu er forystulið Karlamagnúsar áttatíuþúsund manns (w. 96,

99), en í sögunni eru liðsmennirnir allir áttatíuþúsund. Löndin sem

þeir fara um eru Burgund, Lothringen, Bæjaraland (Beiferi) og einnig

koma þeir við hjá Tyrkjum og Persum (w. 100-106) (í sögunni eru

lönd þeirra kölluð 'Perse' og 'Tulke'). I upptalningu sögunnar vantar

Ungverjaland. Á hinn bóginn er talið upp Langbarðaland og Apulia.

En hvorki er minnst á hið mikla vatn 'Flum', né heldur á 'Lalie' (Lao-

dikea?), sem um getur í ljóðlínu 103. Er sú ljóðlína þýdd í sögunni

þannig: 'en síðan kómu þeir til hafsins, ok héldu yfir hafit öllu liði

sínu.'30 Eins og áður er komið fram er yfirreið þessi lítið eitt stytt í sög-

unni.

Kirkjan sem Karlamagnús kemur til í Jórsölum heitir í sögunni 'Pat-

ernoster'. í kvæðinu er sagt að í kirkjunni hafi verið altari 'de sainte

Paternostre' (v. 114). Þegar Karlamagnús kemur auga á stól Krists sest

hann í stólinn. í sögunni er hann látinn biðjast fyrir áður en hann fær

sér sæti: 'En er Karlamagnús konungr hafði lokit bœn sinni, þá settist

hann í þann stól, er dróttinn várr sat í.'31 Skáletraða setningin á sér

ekki neina samsvörun í kvæðinu. Er hugsanlegt að þýðanda hafi fund-

ist tími til þess kominn að Karlamagnús hefðist eitthvað það að sem

minnti á pílagrímsför? Eða vill hann leggja áherslu á visst ósamræmi í

27

28

ugur.

29

30

31

Unger, bls. 468.

Le Voyage de Charlemagne: Sá er þessu stýrir og stjórnar hlýtur að vera afar vold-

Unger, bls. 468.

Unger, bls. 468.

Unger, bls. 468.