Gripla

						218                                                 GRIPLA

skáldiö noti þá 'pour assurer la suprématie francaise.'46 Það er rétt að

Fransmenn fara með sigur af hólmi í Miklagarði fyrir tilstilli hinna

helgu dóma, en þó að þeir séu sigurvegarar útilokar það ekki á neinn

hátt að skáldið sé að gera að þeim grín og jafnvel að helgidómunum

líka. Horrent segir jafnframt máli sínu til stuðnings, að þessir helgu

dómar hafi allir verið 'intensément vénérées au moyen áge.'47 Nú er

það svo að ekki voru allir miðaldamenn steyptir í sama mót og til voru

menn sem leyfðu sér að 'efast'; skopskyn höfundarins eða alvara hans

verða naumast metin með svona rökum. Raunar er þetta atriði sem

þýðandi þurfti ekki að hafa stórar áhyggjur af. Fæstir áheyrendur hans

eða lesendur munu hafa þekkt þessa helgidóma nema af afspurn. Ekki

verður ráðið af upptalningu sögunnar hvort þýðandi leit á þá sem al-

vöru- eða gamanmál, en hins vegar er þar talinn upp einn heilagur

dómur, sem hvergi kemur fram í kvæðinu, og gefur hann nokkra vís-

bendingu um afstöðu þýðanda. Er það sá sem rekur lestina, skór

Maríu 'er Gyðingar tóku þá er englar hófu hana til himins.' Aebischer

er sammála Koschwitz um það að í franska kvæðið vanti eina Ijóðlínu

þar sem minnst hafi verið á skó þennan: 'Supposition d'autant plus

vraisemblable que le texte gallois lui aussi mentionne, comme dernié-

res reliques, 'some of the milk of Mary's breasts, her shirt and one of

her shoes."48 En þó að þessi velski texti nefni skó Maríu meyjar, þá er

þar ekki skýrt frá því, eins og í sögunni, hvernig hann sé fenginn: það

virðist sem Gyðingar hafi teygt sig upp eftir Maríu, þegar hún hófst á

loft, og hrifsað af henni skóinn (í þessari mynd er skemmtilega bland-

að saman hinu guðdómlega og hinu jarðneska). Ekki er heldur að

finna í franska kvæðinu setningu sem rekur endahnútinn á upptalning-

una í sögunni: 'eigi féngu þeir fleira:' Hljómar setning þessi háðslega

þegar haft er í huga hversu marga helgidóma Karlamagnús fékk. Setn-

ing þessi og mynd sú sem dregin er upp af seinasta helgidóminum, skó

Maríu, læðir þeim grun að lesanda/áheyranda að þýðandi taki ekki

mjög hátíðlega frásögnina af helgidómunum.

Hinir helgu dómar gera 'stórar jarteinir með guðs miskunn'49 og er

athyglisvert að þeir hafa áhrif sameiginlega, virðast allir gæddir sömu

Horrent, Le pélerinage de Charlemagne, bls. 39.

Horrent, Le pélerinage de Charlemagne, bls. 40.

Ensk þýðing á velska textanum. Sjá Aebischer, Versions norroises, bls. 71.

Unger, bls. 469.