Gripla

						234                                                 GRIPLA

láta höggva af þeim höfuðið ef þeir ekki fremji göbb sín. Hann

lætur senda eftir hundraðþúsund manna her.

í kvæðinu er frá því sagt að njósnarmaður hafi komið að svefnher-

bergisdyrum Húgons, þær verið opnar og hann gengið að rúmi hans

(w. 620-21). Bersýnilegt er að Húgon getur ekki sofið fyrir óþolin-

mæði, enda spyr hann strax tíðinda af Frökkum og Karli hinum mikil-

úðlega ('od le fer vis') og hvort njósnarmaður hafi heyrt þá minnast á

að þeir yrðu vinir ('si remaindrum ami?', w. 623-24). Frásögn sögunn-

ar er hins vegar útúrdúralaus. Njósnarmaður fer á fund keisara sem

spyr hann tíðinda: 'heyrðir þú nökkut Karlamagnús konung geta þess,

at hann vildi með oss dveljast?'96 í sögunni er ekki slegið á neina til-

finningastrengi eins og gert er í kvæðinu.

Þegar Húgon heyrir um 'göbb' þeirra Frankismanna verður hann

sorgmæddur og hryggur ('grains e mariz', v. 628). í sögunni verður

hann 'mjök reiðr'. Húgoni sárnar að Karlamagnús 'gaba de moi par si

grant legerie. / Herberjai les er sair en mes cambres perines: / Si ne

sunt aampli li gab . . .' (w. 630-32).97 í þýðingunni kemur fram blæ-

brigðamunur, tónninn í Húgoni er þungur og í samræmi við reiði hans,

en ekki sársaukafullur, eins og hann er í kvæðinu: 'hann hefir hætt at

mér, en ek tók við honum fyrir guðs sakir, ok gerða ek honum bein-

leika, en hann hefir hæddan mik. En ef eigi fremja þeir gabb sitt. . .'98

Hér kemur greinilega fram í sögunni að orðin 'háð' og 'gabb' eru not-

uð í sömu merkingu. Að gabba er því ekki græskulaust gaman og er

fyndnin ekki í því fólgin að njósnarmaður og Húgon skilji bókstaf-

legum skilningi 'göbb' þeirra Frankismanna.99 Hún felst í aðstæðum.

Tveir 'virðulegir' konungar hittast og eru á yfirborðinu ekkert nema

elskulegheitin, en fara hvor í kringum annan eins og köttur kringum

heitan graut. Milli þeirra ríkir gagnkvæm tortryggni og ekki að ástæðu-

lausu. Karlamagnús er kominn til Miklagarðs að njósna um Húgon,

vill sjá hvernig honum fer kórónan. Sú forvitni kemur honum í klípu.

Húgon njósnar um Karlamagnús, en sú forvitni og það sem af henni

leiðir verður honum að falli.

96  Unger, bls. 476.

97  Le Voyage de Charlemagne: Hæddist svona smánarlega að mér./ Ég hýsti þá í gær-

kvöldi í steinsölum mínum./ Ef þeir ekki fremja göbbin . . .

98  Unger, bls. 477.

99  Sjá Horrent, Le pélerinage de Charlemagne, bls. 79-83.