Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Eimreišin

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Eimreišin

						114                                                  RITSJÁ                                       EIMREIÐIN
hljóÖfraeöi, þar sem von sé á ritum um það efni á næstunni eftir vísinda-
menn, sem sérstaklega hafi athugað þá grein málfræðinnar.
Næsti kafli bókarinnar er um ,Lydovergange' og stingur hún nokkuð >
stúf við fyrri kaflann, því þar sem sá kafli í öllum aðalatriðum er alveg
{ samræmi við kenningar þær, sem flestir málfræðingar nú eru sammála
um, þá mun ýmsum þykja höf. of fastheldinn við gamlar skoðanir í sum-
um atriðum í næsta kaflanum. En einmitt á þessu sviði er svo margt
óljóst og mörg deiluefni, að hætt er við að fáir eða enginn geti Sert
þar svo öllum líki. Eg vildi samt óska að próf. V. Q. í næstu útgáfu
bókarinnar vildi breyta fyrirkomulagi þessa kafla talsvert — gera hann
talsvert lengri, og skyra hljóðbreytingarnar ítarlegar, að svo miklu lev'1
sem það er hægt út frá eðli hljóðanna sjálfra. Annars getur verið álita-
mál hvað langt á að fara í málfræði, sem fyrst og fremst er ætluð útlend-
ingum, sem vilja læra íslenskt nútíðarmál af praktiskum ástæðum, og alls
ekki setur sér það markmið að skýra sögu málsins yfirleítt, þó hún auð-
vitað gefi margar góðar bendingar og skýringar viðvíkjandi einstöku
atriðum, og ýmislegt í þessum kafla er bæði nýtt og skarplega athugað,
þannig t. d. skýringin á orðmyndunum mikinn og lítinn (§ 63 og 71). nY
regla fyrir þór — þor (§ 59) í fyrsta atkvæði samsettra nafna — reglan hja
próf. V. O. er að þór — breytist í þor — í þesskonar orðum alstaðar,
nema á undan sérhljóðum og d, ð, n, h, t. d. Þorbjörn, -finnur, -gríntur,
-kell, -lákur, -móður, -steinn, -valdur, en aftur á móti Þórev, Þórunn,
Þórdís, Þórdur, Þórný, Þórhallur: í eldri málfræðisbókum var reglan sett
þannig, að þessi breyting yrði ætíð nema á undan raddstaf og h. I § »
og § 48 ræðir höf. allítarlega um framstfgt hljóðvarp, og er þar og
margt nýtt.
Beygingafræði bókarinnar (bls. 47 sq.) er auðvitað aðalkaflinn, og hér
er bókin að rainni hyggju alveg ágæt. Höf. hefir hér eingöngu flokkað
eftir endingum, en ekki eftir stofnum eins og tíðkast hefir hjá mörgum
norrænufræðingum upp á síðkastið, og er það áreiðanlega viturlega vahð.
Því þó það geti verið fróðlegt fyrir þann, sem rannsakar sögu málsins, að
raðað sé eftir stofnum er það fyrir alla alþýðu manna — og ekki sist
fyrir útlendinga — margfalt hentugra að mega fara eftir endingunum. Pa0
er einn af kostum bókarinnar, að endingar ávalt eru sýndar með bandi i
beygingardæmum, og skerpir það skilning byrjandans á því, hvað sé eno-
ing og hvað sé stofn.
Ymislegt nýtt og gott má benda á í þessum kafla þannig í § 184 réttar'
og fyllri reglur en áður hafa verið gefnar um úrfellingu á i í greininum,
sérstaklega skýrar og góðar reglur fyrir stigbreytingum lýsingarorða og
atviksorða (§ 205—214), niðurröðun veiku sagnanna, — V. G. setur sem
fyrsta flokk orð sem í nútíð eru einsatkvæðisorð raeð hljóðvarpi (ber)n,
vefja, leggfa o. s. frv.) og þar sem hluttekningarorðin enda venjulega a
inn (barinn, vafinn, laginn, v. lagður) — það er nefnilega eðlilegast aö
telja   þennan   flokk   skyldastan sterku sögnunum og því viðfeldast að lata
					
Fela smįmyndir
Titilblaš1
Titilblaš1
Titilblaš2
Titilblaš2
Efnisyfirlit1
Efnisyfirlit1
Efnisyfirlit2
Efnisyfirlit2
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Fremri kįpaI
Fremri kįpaI
Fremri kįpaII
Fremri kįpaII
Aftari kįpaIII
Aftari kįpaIII
Aftari kįpaIV
Aftari kįpaIV