Eimreiðin

						132                       LISTSKOPUN OQ KENDAMORK             eimreiðiN

renningum þeim, sem aldrei komast í framkvæmd. Hve margii"

eru ekki skáld í draumum sínum! Eru ekki allir dagdraumar

skáldskapur? En hve fáir eru þeir þó, sem eru skáld! Hugsun

er nauðsynlegur undirbúningur allra verka, sem skynsenu

krefjast. Skáldið er því draumóramaður, en hann er meira'.

Hann er maður, sem getur sýnt öðrum draummyndir sínar,

látið þær lifa í öðrum, knúið aðra til að lifa þær upp. Það

hefur verið sagt, að hug.sunin nái aldrei veruleikanum oS

málið aldrei hugsuninni. Hin síðari staðhæfing á einkum við

hina skáldlegu hugsun, sem þrungin er tilfinningu, og oft ma

því fremur kalla kend en hugsun. Fyrst og fremst er ekki

hægt að lýsa sumum tilfinninga-ástöndum, og verða þau þv'

ekki blásin öðrum í brjóst með neinu því ytra formi, seffl

hugsun vor getur klæft sig í. — í öðru lagi er eitthvað

ósegjanlegt í hverri tilfinningu; hver tilfinning geymir eitthvaði

sem ómögulegt er að láta í ljós. Skáldið glímir því löngum

við að reyna að segja hið ósegjanlega. Þegar listamaðurinn

lifir í draumaheiminum, er hann frjáls; þegar hann byrjar glímu

sína við efni og form, verður hann að svifta hugsun sína að

nokkru leyti þessu frelsi. Alt erfiði hans og vinna hefur það

markmið að láta í ljós hugarástand sitt á máli, sem vakið

getur svipað hugarástand hjá öðrum. Að yrkja er því ekk'

minni greindarþraut en önnur skapandi starfsemi. Þar, eins

og annarstaðar, dæmir maðurinn sjálfan sig með verkum sín-

um og getu. Er því fjarstæða að halda fram, að listamenn

séu lægri vitsmunaverur en aðrir menn. Hinsvegar er þa*

líka jafnfávíst, þegar sumir listamenn eru í gremju sinni að

burðast við að hnýta í vísindi og fræðimensku, og halda að

vísindamenn séu uppþornuð og visin strá, en þeir sjálfir hin

grænu trén. — Venjulega gerir almenningur sér mjög rangaf

hugmyndir um starf skáldsins. Menn halda, að það, sem létf

og liðugt er kveðið, hafi hlotið að renna upp úr skáldinu

næstum fyrirhafnarlaust og í því formi, sem það kemur Ies-

andanum fyrir sjónir. Fátt er fjær því sanna, og er hægt að

hafa fyrir sér reynslu margra stórskálda heimsins í því efai-

Má sjá á uppköstum að ritverkum og kvæðum, sem þeir hafa

látið eftir sig, eftir hvílíkt fálm og tilraunir þeim hepnast loks

að láta það í ljós, er í huga býr.   Margir,  sem yrkja mikið '