Eimreiðin

						156                                  DR. }EAN CHARCOT                       eimreiðiN

annað skip hafði áður komist. En þá þoldi það ekki meira.

Það lak, kolin voru á förum, og skipshöfnin hafði fengið

skyrbjúg. Það var ekkert undanfæri að snúa heimleiðis. —¦

Árangurinn var samt mikill, því að Charcot hafði fundið ný

lönd með 3600 km. strandlengju, og enn færði hann náttúru-

gripasafninu í París skýrslur og söfn, sem ekki er hægt að

meta til fjár.

„Pourquoi pas?" hafði reynst óviðjafnanlega velíþessari ferð,

og næstu árin effir var það gert út af náttúrugripasafninu í

París og skóla þeim, sem við það er tengdur (Ecole Pratique

des Hautes Etudes), til vísindalegra rannsókna í Atlantshafi

og Norður-íshafi,1) og var dr. Charcot ráðinn fararstjóri og

framkvæmdarstjóri, en skipið var einnig nokkurskonar skóla-

skip fyrir unga sjómenn, sem ætluðu að taka skipsstjórapróf.

— Var Pourquoi pas?" nálægt eyjunni Guerneseyhinn2. ágúst

1914, og var Charcot einmitt að kenna einum hinna ungu

manna að lesa úr merkjum, sem merkjastöð á landi var að

gefa skipinu. Pilturinn staulaðist fram úr orðinu, en það var

M-o-b-i-l-i-s-a-t-i-o-n (hernaðarútboð).— Kom þetta mjög að

óvöru, því að þeim var enn engin vitneskja komin um ófriðinn.

Dr. Charcot lánaði stjórninni skipið sitt á meðan á stríðinu

stóð, en sjálfur gerðist hann sjálfboðaliði og var settur læknir

við hermannaspítala. Honum fanst lítið til um þetta starf og

hugði, að hann mundi geta gert meira gagn á sjónum, þar

sem þýzkir neðansjávarbátar voru farnir að gera usla mikinn.

Með því, að hann þekti mjög vel hafið í kringum Bretlands-

eyjar, þar sem neðansjávarbátarnir einkum höfðust við, bauðst

hann til að veita þeim eftirför, en flotamálaráðuneyti Frakka

hafnaði boði hans af þeim ástæðum, að þetta væri verksvið

Breta. En þegar hann sneri sér til þeirra, tóku þeir fegins

hendi boði hans, og er það einsdæmi í sögunni, að frakk-

neskur sjóliðsforingi hafi verið gerður skipherra á ensku skip'

og siglt undir enskum fána. — Að stríðinu loknu byrjaði

Charcot hið fyrra starf sitt sem fararstjóri á vísindalegum

rannsóknarferðum í Atlantshafinu, og skal ég stutrlega minn-

1) A þessum ferðum kom „Pourqvoi pas?" tvisvar til íslands, 1912

og 1913.