Eimreiðin

						e'MREiðiN                             NV SKÁLDSAQA                                          207

ryerandi   um   langt   skeið.   Á meðan  berjast þær mæðgur fyrir tilver-

ni þarna { þorpinu. Sigurlína elur barn, — barn Steinþórs. Barnið er

mingi   og   deyr.   Steinþór kemur aftur heim í þorpið   og   ætlar nú að

,    a.st   Sigurlínu.   En   það   fer   á   aðra   leið.   Steinþór  lætur ekki af a&

« 9'a snörur sínar fyrir dóttur hennar, og þar kemur, að móðirin heldur

nann hafi komið fram vilja sínum. Þetla afber hún ekki, heldur gengur

i     °9   drekkir   sér,   en   síÖustu   aurar   Sölku Völku   fara upp í útfarar-

_naölnni   sem   prófasturinn eykur með   „tveggja til þriggja krónu lík-

ustuf". — Svo endar sagan.

vi!S nn     Þessa sögu um bernsku og æsku Sölku Völku og viðskifti hennar

Sp     mnverfi sitt   er   fléttað öðrum þáttum um ýmsar persónur þorpsins,

H"^^3 a ve2' Þeirra mæÖgna.

náiS unuur þessarar sögu er gæddur þeirri frásagnargáfu, að hann getur

án V. an9arna'di á Iesöndum sínum. Þess vegna les maður sögu þessa,

maft SS 3^ t'nna '¦' leiðinda, líkt og maður Ies góðan reifara. En þegar

j-j r rer svo að hugsa um efnið, að lestri loknum, þá vandast málið.

Hv s Va'i'r íyir höfundinum? Hvaða erindi á hann til lesendanna?

ein 3 9s'°n er ÞaÖ, sem hann er að reifa og bera fram? Það er

sem u9 n hafi ekkert að gera annað en einblína á allan þann óhugnað,

Oq t 9san'egt er að við beri í lélegu sjóþorpi einhversstaðar á ísaláði,

i ,ra a" þetta í letur, fletta ofan af öllu volæðinu miskunnarlaust, og

on a,Pess manns, sem bara horfir á tilveruna með kuldaglott á vörum

hJsin           mórauðu   framan í ásjónu alls hins góða.' Eigi sagan að vera

að u a astinni, eins og fyrri undirtitillinn ber með sér, er varla hægt

uQuft ' i Ser aumar' afskræmingu á því hugtaki en þá, sem birtist í

saitia - Sigurlínu og holdlegri ást hennar, sem hvorttveggja blandast

þórs      '              einkennilegasta   ástagraut,   eða   í   sjúklegri   girnd Stein-

Max' em Seðveikralæknar samtíðarinnar mundu nánast telja vitfirringu.

hefu | '"nur, að telpan Salka Valka er uppáhald höfundarins, að hann

lega aat S'S í líma til að lýsa sálarlífi hennar og lekist það víða prýði-

a[ l 7" ao hann ætlar sér eitthvað með hana, sem ekki verður séð

haM:^ .ari S0Su, hvað er, en mun vafalaust koma í ljós, þegar fram-

'n9u x imur' ^alldór Laxness er vissulega ekki einn um þá tilhneig-

ing e ,, a fremur ranghverfunni en rétthverfunni á Hfinu. Sú tilhneig-

'hrifu f _me5al rithöfunda nútímans, og Laxness hefur þar orðið fyrir

hylt;r b 5a Pe'm tízkuhöfundum, sem til skamms tíma hafa verið mikið

Þessi! 6lr sVna °ss heiminn kaldranalegan og mennina lastafulla og spilta.

QöfUo vst Sremjulaust, eins og manneðlið sé svona, og aðeins svona.

Og íi ... an> fórnfýsin, drenglyndið eru fágætar dygðir í bókum þeirra.

siálft ln a^ s'íkum bókum verða miklu fátæklegri en þau, sem Iífið

Orðiö ill ""- • Þrátt fyrir öll þess mistök og víxlspor. Vér höfum þá

frá i[f u ' l'finu, ef vér geymum ekki, hver og einn, endurminningar

ast sam t vorri um góða og gðfuga menn — fleiri en þá sem finn-

nö'und aiVa9ð.ir ' þessari bók Laxness. Áhrifin af flestu því, sem tízku-

^iarnar -*Sslr nta> eru Þau helzt að rýra manngildið. Þetta tr sá mesti

Hið s               sem hægt er að gera fólkinu,   og þó einkum æskulýðnum.

nuSsióna     ^^' a    maourinn getur hafið sjálfan sig upp í hæðir göfugustu

eliJJi   rélt   iv"   °S   ^V1   m'our ''^a sokkið hræðilega djúpt.   En honum er

S'arnna    R VSt  meo  '6mum dumbungslitum,   þar sem varla bregður fyrir

e0a 'iósum dráttum.