Eimreiðin

						eimrehhn                   ÞÆTTIR AF EINARI H. KVARAN                              157

sonar. — »Það er undir viðtöku landa vorra komið«, skrif-

uðu útgefendurnir, »hvort rit þetta kemur út næsta ár, eða

yfir höfuð framvegis«. Nú væri það synd að segja, að bók-

ínni væri illa tekið, a. m. k. í blöðunum, en eins og kunn-

ugt er kom framhaldið aldrei. Líklega hafa útgefendurnir

ekki verið miklir fjárplógsmenn á þeim árum, enda fór

rJ'ggvi Gunnarsson heim til íslands sama haust; orti Einar

fionum kvæði að skilnaði.1)

I Pjóðólf2) skrifaði Jónas Jónasson, síðar prestur og kenn-

ai"i, langa grein, þar sem hann reyndi að ákveða, hver munur

væri á hinum forna »ideahsma« og hinum n^'ja »realisma«.

kn um þá söguhöfundana segir hann, að Gestur sé ljósari

°g hafi betra vald á efninu, Einar skarporðari, og sé hjá hon-

um miklu meira af djúphugsuðum setningum og skoðunum.

I Skuld3) heilsaði Jón Ólafsson þeim félögum með fögn-

u°i- »Upp og niður« segir hann, »er saga, sem hefur hneykslað

nesta landa vora, sem hafa lesið hana. Og þetta teljum vér

henni að miklu leyti til gildis, og höfundinum teljum vér það

niklaust til gildis í alla staði, að hann hefur haft áræði til

að vekja allan þann ógurlega fordómsflaum á móti sér, sem

nann má vísa von á eiga fyrir sögu sina«.

Matthías Jochumsson skrifaði um kverið í Fróða*) af samúð

nms rejmda manns, bæði með hinni nýju stefnu, sem hon-

um raunar féll ekki alls kostar við, og þá ekki síður af samúð

Vlð hina ungu menn: »Hinn glænýi bæklingur, segi ég, hefur

a'l-góðan keim. Smásaga Einars er að vísu æði-realistisk og

uieðferð efnisins unggæðisleg, en í henni er ný manndóms-

leg siðferðishugsun, sem öld vor hefur sérlega gott af að skilja;

Par er banatilræði sýnt hræsni og fláræði tímans í trú og

öreytni. Smásaga Gests er fullkomnari að formi og stíl eða

nstamannslegri; enda minna realistisk í öllu tilliti en hin

Sagan; þar er vel farið með algengt efni. Fyrir hinum fyr-

Uefnda vakir fremur hið almenna siðlega og sanna, fyrir hin-

Utu síðarnefnda hið skáldlega eða formlega sanna«.

J) Prentað í Fróða 13. jan. 1883, tekið upp i ljóð E. H. Kvaran.

2> 24. júní, 6. júlí 1882.

3)  29. júni, 22. júli 1882.

4)   »Sraápistlar til ritstjóra Fróða 1«, Fróði 31. júli 1882.