Eimreiðin

						180                  SJÁLFSTÆÐI   ÍSLANDS   OG   SAMBANDSLÖGIN       eimreiðin

má aðeins viðskiftalegs eðíis, þ. e. verzlunarviðskifta, þá hafa

þessi ákvæði eigi litla liagsmuna-þýðingu oft og einatt, en

íslendingar hafa getað og geta notað sér réttinn til meðráða,

með sínum mönnum, eins og 7. gr. heimilar, — og einnig

samkvæmt henni gert út sendinefndir til samninga við erlend

stjórnarvöld um ýms fyrirliggjandi sérstök viðskiftamál, svo

sem dæmin hafa mörg gerst nú undanfarið, með sendingu

nefnda til Noregs (Norsku samningarnir), Englands (Brezku

samningarnir), Þýzkalands (Þýzku samningarnir), og til Spánar

og ítalíu o. s. frv. — En þessi atriði (7. gr.) eru nú og ein-

mitt þau, sem menn telja hvað mest aðkallandi að séu gaum-

gæfð alveg sér í lagi, af ráðandi mönnum með þjóðinni, á

þeim grundvelli, að íslendingar tækju öll sín mál í sinar

hendur að þeim tíma liðnum, sem enn er eftir af samnings-

tímabilinu. Þar verði að hrökkva eða stökkva.

8.—11. gr. Þessar greinar tiltaka um ýms fullveldismál,

hvernig með þau skuli fara: Danir annist landhelgisgœzlu á

sinn kostnað hér við land, að svo miklu leijti sem Island ekki

geri það sjálft. Eins og kunnugt er, hefur íslenzka ríkið að

miklu leyti tekið gæzluna í sinar hendur, enda hefur af ýms-

um verið talið óviðeigandi, að hún væri að nokkru fram-

kvæmd af Dönum eða undir dönskum fána. — Ennfremur

eru hér ákvæði um mijntskipun og peningasláttu landsins,

sem nú er orðin sérstök, og enn um hœstarétt í íslenzkum

málum, sem var í Danmörku, en síðan var stofnsettur hér

á landi, o. s. frv.

12. gr. gerir þá eðlilegu ráðstöfun, að öllum öðrum málum

þessara tveggja landa, þar sem sameiginlegra hagsmuna yrði

að gæta, sé til lykta ráðið með samningum þeirra á mttlii

svo sem ýmsum samgöngumálum og verzlunarmálum (toll-

málum, síma- og póstmálum t. d.).

Þetta er með alveg sama hætti og gerist á milli sjálfstæðra

aðilja, fullvalda ríkja, og hafa ýmsir slíkir samningar verið

gerðir við Danmörku síðan, eins og við önnur ríki, einkum

Norðurlönd.

13.—14. gr. fjalla um fjárskifti landanna. Eftir þeim ákvæð-

um er ekki lengur greitt tillag úr ríkissjóði Danmerkur til

íslandsmála,  (sem var  60  þúsund kr. á ári samkvæmt þvi>