Eimreiðin

						192

YMISLEGT VM VERMENSKU Á 19. ÖLD

EIMREIÐIN

»í«SÍ   MJÓL

Pversegl.

sem var teinæring-

ur í upphafi, en

var síðar borð-

hækkuð, og eftir

það einkum notuð

til flutninga.

Þversiglingin er

vafalaust breytinga-

litlar leifar hins

elzta íslenzka segla-

búnaðar og er nú

með öllu undir lok

liðinn. — Seglið

var aðeins eitt, og

þvi geysimikill feldur, þegar um stór skip var að ræða. Háls-

inn var gerður út á beitiásinn, sem var löng og digur rá,

er var ramlega bundin við miðskips-þóftuna og lá þaðan

fram um skipið og út af slíðrinu vindborðsmegin, og þar

einnig ramlega bundin. Seglið var dregið upp með tveim

dragreipum, sem léku á hjólum í mastrinu, svo kölluðu hærra

og lægra hjóli (sjá mynd).

I sexæringunum voru jafnan höfð þrjú austurtrog, eitt stórt

og tvö minni. í smábátum var oft ausið með svo nefndri

kænu (sjá mynd), er var eigi ósvipuð grautarausu, en stærri.

Hús þau er menn bjuggu í í verinu, voru nefnd sjóbúðir,

verbúðir eða aðeins búðir, og voru eigi til annars ætluð eða

notuð. Um 1880, og nokkru þar fyrir, varð mjög mikil breyt-

ing á efnivið og byggingarstíl þessara húsa. Hinar eldri búðir,

sem tíðkuðust fyrir þann tíma, voru einlyft torfhús og með

öllu óþiljuð.

Sperrur og árefti báru uppi þakið, sem var úr torfi ein-

göngu og grjót lagt á utan. Fjögurra rúðna gluggi, með glugg-

húsi, var  á  óðrum   gafli,   en  inngangur í hliðina.   í hinum

endanum voru hlóðin, og voru

þau bygð inn í gaflhlaðið í eins-

konar skoti, sem kallaðist gamm-

ur, en strompur var yfir upp úr

Kæna.                     gaflinum miðjum  (sjá mynd). —"