Eimreiðin

						

238                                                      RITSJÁ                                           EIMREIÐIW

ist. 1 stað found yrði að koma t. d. practised, til þess að vit verði í

setningunni. Sem betur fer eru mörg ár síðan Englendingar hættu að

komast svo herfilega að orði eins og t. d. að segja: Ihc house ís noiv

building.

Eftir að hafa nú fundið að ýmsu, hvort sem skoðað verður, að gert sé

af of mikilli vandfýsni eða ekki, er rétt að snúa við blaðinu. Landfræði-

lega yfirlitið, ásamt upplýsingum um steina-, jurta- og dýrariki íslands, er

ákallega eftirtektarverð grein og gagnleg. Greinin um stjórnskipulag og

löggjöf er bæði atlryglisverð og fróðleg, og kaflinn um bókmentirnar er,

þegar tekið er tillit til hins takmarkaða rúms, ljómandi skýr og getur orðið

dýrmætur leiðarvisir þeim, sem leggja stund a þau fræði. Einnig er í kafl-

anum um réttindi erlendra manna á íslandi skýrt og skilmerkilega sam-

andregið það mikilvægasta, og er þarna að finna gagnlegar upplýsingar

fyrir þá, sem hingað vildu ferðast. Skráin yfir markverðustu atriði úr sögu

landsins er mikils virði, en hvað er að segja um kortið, sem bókinni fylgir?

Getur það verið rétt, að ekki sé einn einasti fermetri Iandsins norðan

norður-heimskautsbaugs? Fyrir löngu var búið að opna á manni augun um

norðvestur-horn landsins (þrátt fyrir páfaúrskurð Duft'erins lávarðar), en

mann langar ennþá til að halda i þá trú, að einhver smáblettur að minsta

kosti sé til á norð-austurlandinu, sem telja megi með réttu norðan heim-

skauts-baugsins. Trú þessi mun þó ekki lengur eiga rétt á sér, eflir nýjustu

upplýsingum að dæma.                                                                  Howard IJIlle.

NORDENS LÁROBÖCKER I HISTORIA. Helsingfors 1937. — Á fundL

sem nefndir sérfræðinga frá deildum félagsins Norden héldu i Stokkhólmi

í ágúst 1935, eftir að hafa rannsakað kenslubækur í sögu Noröurlanda,

notaðar í norrænum skólum, var ákveðið að gefa út árangur þessara rann-

sókna, og flytur bók þessi þann árangur. Hún er all-mikið rit, yfir 25(1 bls.

i Eimreiðar-broti, og eru þar birtar niðurstöður allra nefndanna fimm.

sem störfuðu að rannsóknunum, ein frá hverju Norðurlanda-rikjanna.

í islenzku nefndinni voru þeír Arni prófessor Pálsson, Barði Guðmundsson

og Sveinbjorn Sigurjónsson. Var Árni formaður nefndarinnar. Hlutverk

hverrar nefndarinnar um sig var einkum að benda á og gera grein fyrir

ónákvæmum frásögnum, rangfærslum eða beinlínis sögulegum fölsunum

í kenslubókum Norðurlanda, utan hennar eigin lands, en áhrærandi það,

beita sér fyrir leiðréttingum á öllu slíku og endurbótum á sagnrituninni

yflrleitt, að þvi er snertir Norðurlanda-ríkin innbyrðis. Er fyrst birt álit

dönsku nefndarinnar um norskar, sænskar, finskar og islenzkar kenslu-

bækur í sögu. Hefur hún ýmislegt að athuga við þ;er íslenzku, að þvi er

snertir viðskil'tin milli íslendinga og Dana á liðnum timum. Kvartar nel'ndin

einkum yfir þvi, að i íslenzkum kenslubókum í sögu kenni óþarflega mik-

illar beiskju i garð Dana, einkum út af einokunarverzlun þeirra hér

1602—1787, og svo út af stöðu íslands í danska rikinu fram til 191S, að

sambandslögin gengu í gildi. Finska nefndin hefur haft til athugunar fjórar

islenzkar kenslubækur, þ. e. Íslandssögu Jóns Aðils, Jónasar .lónssonar og