Eimreiðin

						64                                  HÖGGIN A TINDASTÓLI                   eimreiðiN

mynd, sem skynfæri vor búa henni. Umheimurinn, í því formi,

sem við þekkjum Jiann, verður fyrst til í vitundinni. En það er

óráðin gáta, hvernig rúmi og tíma sé raunverulega háttað — eða

hvort þetta hvorttveggja sé til annars staðar en í huga okkar.

Að minnsta kosti er þaS áreiðanlegt, að bæði tími og rúm, eins

og við skynjum þetta, er blekking, sjónhverfing. Efnið segja

vísindin okkur að sé iðandi, en þó reglubundin kös orkueinda,

og tíminn er nafnið tómt. Ein mínúta getur virzt sem klukku-

stund og klukkustund sem mínúta. Og „óorðna" viðburði geta

menn stundum skynjað nokkru eða löngu áður en þeir gerast.

Með orðinu umheimur á ég einnig við líkama mannsins sjálfs.

Ég tek dæmi. Maður með „delirium tremens" sér alls konar sýnir,

og mun það orsakast af áfengiseitrun í heilanum. Áhrif frá hin-

um sýkta heila berast til verundarinnar, og hún útvarpar þeim

í hinum fáránlegustu myndum, myndum, sem þó eru jafn hlut-

rænar í vitund hins sjúka manns og venjulegar myndir umhverfis

hann, þegar hann er heilbrigður. Umhverfi manns er því í víð-

tækari merkingu raunverulega táknrænt ¦— ekki síður en höggin

á Tindastóli.

Það, sem mér virðist hafa gerzt í sambandi við þessi högg, er

með hliðsjón af framangreindu eitthvað á þesa leið:

Hugsun hins deyjandi manns beinist að öllum líkindum til

mín sem lögreglustjóra. Honum mun sennilega hafa fundizt —

og að þeirri niðurstöðu komst hæstiréttur —- "einhver eiga sök

gagnvart sér í sambandi við slysið. Áhrifin — hver sem þau

kunna að vera — beinast þangað, sem ég er. Hins vegar virðist

mismunandi næmleiki fyrir þeim valda því, að sumir heyra

höggin, en aðrir ekki. Áhrifin beinast sennilega að liugstöðvum

okkar allra, en að eins þrjár af fimm „útvarpa" þeim til um-

hverfisins. En þessar þrjár útvarpa þeim allar í sömu mynd —

alveg eins og öðrum utanaðkomandi áhrifum, sem berast til

okkar um leiðir skynfæra okkar, sé þeim ekki að einhverju Ieyti

ábótavant. Munurinn er hér sá, að áhrifin berast frá manni til

annarra, ekki þannig, að skynfæri hans eða þeirra eigi þar

þátt í, heldur fara þau „beinustu" leið. En það má telja full-

sannað, að þessi „beinasta leið" sé til, enda þótt hún sé hliðargata,

en ekki þjóðbraut, a. m. k. meðan verundin notar líkama þann,

cr vér þekkjum. En einmitt þetta, að skynfærin eru ekki sam-