Eimreiðin

						82                            ÆVINTÝRI í WARNEMÚNDE              eimreiðin

og sagði, að mig bæri að afgreiða tafarlaust — á undan öllum

hinum. —

Ástæðan til alls þessa var sú, að ég hafði, eins og fyrirskipað

var, gefið upp fjárhæð þá, er ég átti eftir í þýzkum seðlum. Og

erindið á „stöðina" var það að fá þessum seðlum skipt í annan

gjaldeyri! —

— Brátt seig ferjan úr höfn, og hin lága strönd Þýzkalands

livarf í þokumóðu hins heita sumardags.

Þorsteinn Jónsson.

Blöðin og ritfrelsið.

(Úr grein ejtir rilstjóra tímaritsins BRITAIN TO-DAY, sem birtist i marz-

heftinu 1945.)

Eitt fyrsta einkenni endurheimts frelsis þeirra þjóða, sem leystar hafa

verið úr ánauð, er gnægð óháðra blaða, sem fljótlega hefja göngu sína.

Hverl um sig leggur sitt til að' reyna að skapa almenningsálit meðal fólksins,

nieðan hugirnir eru í uppnámi og mikill hluti mannkynsins í deigl'unni. Hvert

iim sig jiýtur réttinda, sem lengi hafði verið' neitað' um, og þessum réttindum

fylgir inikil og alvarleg áhyrgð. Þau veita tækifæri til að vinna niikið og

gott verk, en einnig til  að valda miklu tjóni.

Með þjóðum, sem hafa verið' frjálsar öll ófriðarárin, er áhyrgð' blaðanna

sama og hinna, en afsökun hafa þau miklu minni en hin fyrir glapræðum

og fyrir því að stofna til vandræða, því þau hafa ekki lent í ringulreið og

ölduróti þyí, sem fylgir skyndilegri frelsun undan oki. — Þau hafa það á

valdi sínu að hera klæði á vopnin, en líka að' hella eitri í sárin og spilla

samvinnu inilli þjóða. Nú fremur en nokkru sinni áður gefst óháð'um blöð'-

um tækifæri til að' sýna, að' þau séu samboðin frjálslyndu þjóðræði.

Aldrei hefur jafn þung ábyrgð hvílt á blaðamönnunum sem nú. Nú eru

þeir tímar, að það getur orðið að glæp að prenta kviksög'ur, að það getur

valdið friðrofum að gera stjórnmálamönnum getsakir, hvort seni eru utan

lands eða innan. Sá, sem stýrir pennanum léttúðlega og af ábyrgðarleysi,

getur átt á h.ættu að valda vinum jafnt sem óvinum stórtjóni. Svo eru einnig

skyldur, sem hvíla á lesendunum, fólkinu i landinu, sem er alls staðar og

ávallt hæstirétt'ur yfir blöðunum. Fólkið fær jafnan blöðin svo úr garði gerð

sem.það sjálft verðskuldar. Þjóðræðið hefur frelsið í heið'ri: kosningafrelsi,

hugsanafrelsi, trúfrelsi, réttaröryggi og ritfrelsi — en allt þetta og ekki sízt

ritfrelsið' felur í sér skyldur, — krefst sjálfsstjórnar og fullkomins tillits til

velferðar þjóðarheildarinnar.

L