98 RITSJÁ EIMREIÐIN lega tilgerður i þrjózku sinni og ein- ræningshætti. Hrólfur er alltaf sjálf- uni sér samkvæmur, en gegnir helzt til litlu hlutverki, jafntnikið og í hann er borið í fyrstu. Séra Gylfi gufar næstuni upp. 1 Sandi er Regin- valdur Búason skeninitilegur og stát- inn strákur, að vísu hröskilegur og óprúttinn, en nú er hann orðinn hálf- gerður niisyndisniaður. Þó er hann alltaf nokkurn veginn niannlegur. En hann er óræður og jafn óráðinn í sögulok sem í upphafi. Hann leitar ávallt hin8 ókomna og nýtur líðandi standar, og fyrir lionum vakir helzt að komast í einhverja ókunna höfn, í landið handan landsins. Verð'ur liaiin alla ævi að leita þess og finnur aldrei? Ef til vill er það ætlun höf- undar. En hvað um það. Mér finnst Reginvaldur ekki skýrast og mótast, ekki verða það, sem hann átti að verða. Hann verður hálfgerður vand- ræðagemlingur, og ég held, að höf- undur sé í vandræðum með hann. Siunar aukapersónur eru góðar, t. d. Halldóra Stephensen. Heiðrún er heldsir ekki afleit, nokkuð laus á kostunum, en þó snöggt um betri en venjuleg íslenzk ástands"-dækja. Eins og ég hef tekið fram er heild- aryerkið gallað, þótt margt gott megi nm hverja einstaka sögu segja. Þessi síðasta saga tekur hinum sízt fratn, en ef hún er síðasti þáttur sagna- bálksins, veltur mest á henni. Stillinn er líkur og á hinum sögunam, áfeng- ur og angandi með köflum, en nokk- uð vatnsborinn hinn sprettinn. Eg hef hingað til fremur bent á gallana en kostina. Lýsingar eru víða prýðilegar. Höfundur túlkar oft vel hugsunarhátt, skoðanir og orðbragð fólksins eftir aðstöðu þess í þjóðfé- laginu, t. d. Geira Magnússonar, sem lét húsbændur sína fá arðinn af fiinm- tíu ára erfiði fyrir medalíu, og hann kann allgóð skil á þeim þjóðfélags- legu öflum, sem að verki eru. Að endingu: Guðni'undur þarf að gera betttr. Jóhann Sveinsson. Jóhann Bárðarson: BRIMGNÝR. Reykjavík, 1944. (Vikingsútgáfan)¦ Á síðari íiriiiii hefur niiklu verið niokað á markaðinn af alls konar lýsingum þjóðhátta, venjum og siðum. og atvinnuhátta, störfum til sjávar og sveita, einkuin eins og þeir voru a síðastliðinni öld, ýmist í greinum eða bókarformi, auk þess, sem margt af þessu tagi er hér og þar innan um þjóðsögur. Margt þessa er að vísu endurtekningar, en eigi að síður eru þar ýmis drög til menningar- og at- vinnusögu íslendinga. Höfundur þessarar bókar hefur áður ritað Araskip, en hana hef ég ekki lesið. Bók þessi er eins konar viðbót eða framhald hinnar fyrr- nefndu, auk ævisögu Péturs Oddsson- ar, eem er nieira en helmingur bók- arinnar. Fyrri hlutinn er í tíu köfluui um sjómennsku og veiðar og nokkuð um einstaka menn. Eru kaflarnir nokkuð tætingslegir og lýsingin ekki nógu nákvæm og lifandi fyrir ókunnugan lesanda. Stafar þetta sjálfsagt að nokkru leyti af því, að þetta eru við- bætur og skýringar við Araskip. Oft er nokkru máli eytt í að svara að- finnslum við bókina, er fram hafa komið, og stundum hættir höfundi við að prédika eða kenna. Síðari hlutinn er ævisaga Péturs Oddssonar í Bolungavík. Hann hefur vafalaust verið merkilegur maður á tnarga lund, sem gæfan ýmisl hossaði eða hratt frá sér. Vitaskuld Jifii og