13IMREIÐIN RITSJÁ 105 lia-ktir sínar, en ég held, að henni hafi aldrei tekizt betur. Sjálfsagt er hún að vaxa, og vonandi á henni eftir að endast aldur og heilsa til þess að rita ennþá margar góðar og hollar bækur. Þorsteinn Jónsson André Maurois: BYRON LÁVARÐ- UR. (Isaf.prentsm. 1944). André Maurois nefnist maður, frakkneskur að œtt og kaþólskur í meira Iagi. Hefur hann á því óbil- andi trú, að hamingjuleysi sé helzta einkenni mannlifsins. Nýlega hefur hann ritað ævisögu sína og kallar þar engan hamingjusaman. Þessi maður var tízkurithöfundur meðal landa sinna, einkum þeirra trúaðri. Honum þótti Byron sanna áðurnefnda lífsspeki með áþreifanleg- um hætti og tók sig til og ritaði ævi- sögu skáldsins. Er sú bók nú þýdd °g komin út á islenzku. Enska skáldið Byron var ákaflega tvíþættur í eðli sínu. I aðra röndina fiöfuglyndur og viðkvæmur, en í hina hégómagjarn og tilgerðarlegur. Sótti að honum stundum þunglyndi svo i'iinmii. að allir hlutir virtust einskis virði. Annað veifið afneitaði hann neimshryggð sinni, skipaði sér undir ¦ii'-iki háleitra hugsjóna, skaut eitur- örvum gegn ríkjandi afturhaldi og lýsti eamúð einni með þeim, sem beittir voru kúgun og órétti. Hræsni, Weypidómar og þröngsýni áttu ekki upp á pallborðið hjá honum. Loks vildi hann gera eitthvað meira fyrir mannfélagið heldur en að yrkja ljóð, þótt snjöll væru, og tók þátt í frelsis- 6tríði Grikkja, sem þá stóð hæst, en dó fyrir aldur fram, umvafinn frægð «S ljóma. Honum entist ekki aldur til að verða afturhaldssamur, sem vel hefði getað orðið, og þess nýtur hann nú. Ævisaga Byrons, sem nú hefur ver- ið þýdd úr ensku á íslenzku af Sig- urði Einarssyni, er í stóru broti og óhentugu, rúmar 300 bls. Hún er rit- uð í sama stíl og bækur á borð við Viktoríu drottningu eftir Lytton Strachey. Má hver sem vill hæla slíkri framleiðslu. Styrkur hennar er mest- megnis fólginn í ritsnilldinni, sem crfiðlega næst á íslenzku, en minna hirt tiin sagnfræðilegt gildi. Þýðingin virðist mér gerð með ævintýralegum hraða, og prentvillur margar — sum- ar slæmar. En minningu Byrons 8æm- ir betri bók -— hvað svo sem enskir ritdómarar segja — og skárri frá- gangur. Geir Jónasson. Cervantes: DON QUIXOTE. — Sagan er endursögð af L. Barret. Maja Baldvins þýddi úr ensfeit. Akureyri 1944. (Bókaútg. P. H. J.). Cervantes — samtíðarmaður Shake- speares ¦— er einn kunnasti rithöfund- ur Spánverja. Frægasta rit hans mun vera skáldsagan um hinn frækilega riddara Don Quixote, sem ruglaðist af því að lesa römmustu frásagnir um frægðarverk stéttarbræðra sinna. Sancho Panza, skjaldsveinn riddarans, er önnur aðalhetja sögunnar og eigin- girni klædd í spaugilega mannsmynd. Don Quixote vildi aftur á móti hjálpa öllum þurfandi — endurgjaldslaust. Á dögum Cervante^sar (1547—1616) fóru bókmenntirnar fremur að miðast við smekk borgara en aðals. Cervantes er fulltrúi nýs tíma. Á bókmennta- legum vettvangi hæðir hann aðalinn með því að skrifa frægustu riddara- eögu veraldar. Enn í dag lesa menn þessa skáldsögu — þótt löng sé —
Beinir tenglar